Teknolojinin gelişmesi ve artan hayat pahalılığı nedeniyle birçok meslek yok olmuş veya can çekişerek ayakta durmaya çalışmıştır. Genellikle babadan oğula devredilen ve zanaat olarak kabul edilen bu meslekler arasında camcılık, nakkaşlık, ahşap işçiliği, kunduracılık, taş işçiliği, nakış, halıcılık, telkâri ve helva, şekerleme ve lokum yapımı, terzilik, keçecilik, demircilik, bakırcılık (Fırax Spî), ayakkabı tamirciliği şeklinde sıralanabilir. Kızıltepe’de ayakkabı tamirciliği de bu süreçten payına düşeni almaktadır.
Bölgemizde Keçecilik ve Fırax Spi neredeyse ortadan kalktı. Eskiden Kızıltepe’de eskimo vardı. Bu eskimonun kendine has bir aroması ve çeşitli renklerde olanı vardı. Çocuklar yazın günün belli saatlerinde omuzlarında termosları ile çarşıda satarlardı. Eskimoooooo! Diye bağırırlardı. Şimdi ne bu ses ne de eskimo var Kızıltepe’de. Bununla beraber kilimcilik, taş işçiliği, kerpiç yapma, nakış da ortadan kalktı. Şimdilerde ayakkabı tamirciliği de benzer bir durumla karşı karşıya.
Kızıltepe’de ayakkabı tamirciliği yok olmakta olan mesleklerden bir tanesidir. Bu işle uğraşanların sayısı eskiden oldukça fazlaydı. Ancak şimdi bir elin parmağını geçemeyecek kadar azalmıştır. Şimdi Kızıltepeli ayakkabı tamircileri de var olma mücadelesini sürdürmekte, deyim yerindeyse, kendilerini yok etmekte olan sosyal ve ekonomik gelişmelere karşı direnmeyi sürdürmektedir.
Kızıltepeli Ayakkabı tamircisi (50 Yıllık) Abdulkadir Talas, dertli mi dertli!
“Bu meslekte yaklaşık 50 yıldır çalışıyorum. Büyüklerimizin yanında çalışmaya başladık çocuk yaşta. Şimdi Kızıltepe’de bu işi yapanlar bizde çalıştı, mesleği öğrendi. Ancak hepimiz, pahalılıktan çekiyoruz. Tamiratlarda kullandığımız malzemeler de çok pahalı artık. Haliyle bu durum müşterilerimize yansıyor, ne yapacağız bilemiyorum. Bu gidişle hepimiz dükkan kapatırız her halde!”
‘Müşteriye İndirim Yapamaz Durumdayız’
Mustafa Elitaş da Kızıltepe’nin eski ayakkabı tamircilerinden biridir. Otuz yıldan fazladır, bu meslekte çalıştığını söylüyor. Onu dinliyoruz:
“Mesleğimiz olmazsa olmazlarındandır hayatın. Ayakkabınız yırtıldığı zaman veya söküğü olduğu zaman bize gelmek zorundasınız. Eskiden bazı insanlar, ayakkabısı yırtıldığı zaman tamirciye gitmezdi. Yenisini alırdı. Şimdi durum farklı, herkes tamirciye gidip ayakkabısının ömrünü uzatmak istiyor. Ama artık tamir malzemesi çok pahalı. Tamirat bittiğinde “Borcum ne kadar?” diye soruyor müşteri. Borcunu söylediğimizde şaşırıyor ve diyor ki “Aldığım ayakkabı fiyatının yarısını söylediniz” diye tepki gösteriyor. Anlayacağınız, müşterilerimize ufak bir indirim yapamaz hale geldik”
Belediyeye Seslendiler: Bize Destek Olun Lütfen!
Ayakkabı tamircilerinin ortak bir sorunu vardır. Aşırı Kira! Tamamı belediyeden destek bekliyor. Bu konuda Ayakkabı tamircisi Hamdullah Arlı şöyle diyor:
“Sayın başkanımıza ve belediye yetkililerine sesleniyoruz. Dükkan kirası çok fazla. Kazancımızın bir hayli üstünde. Ödeyemez duruma geldik. Yaşadığımız bu sıkıntılar, sistemin bize dayattıkları. Bu düzende emekçiler ve zanaatkarlar en fazla bedel ödeyenlerdir. Bu nedenle zor duruma düşmüşüz. Tam da bu noktada sıkıntılarımızın bir hafiflemesi belediyemizden destek bekliyoruz. Bize bir yer belirlesinler, hepimiz belirleyecekleri yere taşınırız. Kızıltepe’de uygun görülen bir yerde dükkan mı olur, kulübe gibi bir şey mi olur, takdirleri neyse razıyız, yeter ki bize bu konuda destek olsun belediyemiz”
Haber Editörü: Faraç Çobanoğlu
