{"id":99888,"date":"2024-07-22T09:39:25","date_gmt":"2024-07-22T09:39:25","guid":{"rendered":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=99888"},"modified":"2024-07-22T09:39:25","modified_gmt":"2024-07-22T09:39:25","slug":"ya-karanliga-ya-da-aydinliga-yuruyecegiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=99888","title":{"rendered":"YA KARANLI\u011eA, YA DA AYDINLI\u011eA Y\u00dcR\u00dcYECE\u011e\u0130Z\u2026"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Son zamanlarda 3\u2019nc\u00fc D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015fler s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme geliyor. Bunu D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131m\u0131z ve y\u0131llar\u0131n istihbarat\u00e7\u0131s\u0131 Hakan Fidan dillendirince ve ard\u0131ndan Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u2018Ordumuz her t\u00fcrl\u00fc senaryoya haz\u0131rd\u0131r\u2019 a\u00e7\u0131klamas\u0131 gelince, i\u015fin ciddiyeti iyiden iyiye artt\u0131.<br>D\u00fcnya iki b\u00fcy\u00fck sava\u015f ya\u015fad\u0131. 1\u2019nci ve 2\u2019nci D\u00fcnya Sava\u015flar\u0131. 1\u2019nci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda 16 ile 19 milyon, 2\u2019nci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda ise 75 ila 80 milyon ki\u015fi \u00f6ld\u00fc,\u00a0 milyonlarca insan yaraland\u0131, \u00fclkeler yerle bir oldu. \u0130nsanl\u0131k tarihine iki kara leke olarak ge\u00e7en bu d\u00fcnya sava\u015flar\u0131, bug\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n kalkt\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc veri ve endekste geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 Avrupa\u2019da ya\u015fand\u0131.\u00a0<br>3\u2019nc\u00fc D\u00fcnya sava\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar m\u0131, \u00e7\u0131kmaz m\u0131 bilinmez, ama \u015fu anda d\u00fcnyada fiilen devam eden her t\u00fcrden sava\u015f mevcut. \u00c7o\u011funlu\u011fu az geli\u015fmi\u015f veya geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde envai t\u00fcrl\u00fc silah\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u2018Silahl\u0131 Sava\u015flar\u2019, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi \u2018Ekonomik Sava\u015flar\u2019 ve yine geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi \u2018Siber Sava\u015flar\u2019 t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam ediyor.<br>Dikkat edilirse bir zamanlar birbirini g\u0131rtlaklayan \u00fclkeleri, bug\u00fcn geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler kategorisinde yer alarak, sadece kendi insan\u0131n\u0131n refah\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, bunun i\u00e7in var g\u00fcc\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Peki, geli\u015fmi\u015f \u00fclke nedir, bunun kriteri var m\u0131d\u0131r diye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015f\u00f6yle bir tan\u0131mlama ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz:<br>\u2018Geli\u015fmi\u015f \u00fclke; baz\u0131 kriterlere g\u00f6re y\u00fcksek d\u00fczeyde geli\u015fme g\u00f6stermi\u015f \u00fclkeler i\u00e7in kullan\u0131lan bir terimdir. Ekonomik kriterler genel olarak de\u011ferlendirmelerde bask\u0131n olmaktad\u0131r. Bu kriterlerin en \u00e7ok kullan\u0131lanlar\u0131n\u0131n biri, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen mill\u00ee gelirdir; y\u00fcksek mill\u00ee gelire sahip \u00fclkeler geli\u015fmi\u015f \u00fclke olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Di\u011fer bir ekonomik kriter sanayile\u015fme d\u00fczeyidir; sanayi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn egemen oldu\u011fu ekonomiler geli\u015fmi\u015f say\u0131lmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ba\u015fka bir kriter; ekonomik \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc, mill\u00ee geliri, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k d\u00fczeyini kombine eden \u0130nsani Geli\u015fme Endeksi daha egemen olmu\u015ftur. Bu kritere g\u00f6re y\u00fcksek insani geli\u015fmi\u015flik endeksine sahip \u00fclkeler daha geli\u015fmi\u015ftir.\u2019<br>\u00dclke olarak biz bu kriterlerin neresindeyiz, durumumuz nedir diye merak edip bakt\u0131\u011f\u0131m, kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan tablo kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u00e7im darald\u0131, kalbim s\u0131k\u0131\u015ft\u0131. Ancak pes etmek yok, sava\u015flara kar\u015f\u0131 durarak, de\u011ferlerimizi koruyarak, bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda daha ayd\u0131nl\u0131k bir gelecek sa\u011flayabiliriz. Bunu Avrupa yapt\u0131, Japonya yapt\u0131, Amerika yapt\u0131, biz neden yapmayal\u0131m. Bunun i\u00e7in ilk etapta ayd\u0131n ve gelece\u011fi y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapabilen y\u00f6neticilere ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bunlar\u0131 se\u00e7meli, i\u015f ba\u015f\u0131na getirmeliyiz.<br>\u015eimdi kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan veri ve endeksleri sizinle payla\u015f\u0131p karar\u0131 sizlere b\u0131rak\u0131yorum. \u0130ki se\u00e7ene\u011fimiz var, ya karanl\u0131\u011fa, ya da ayd\u0131nl\u0131\u011fa y\u00fcr\u00fcyece\u011fiz. \u0130\u015fte \u00fclkemizde s\u00f6z konusu kriterlere g\u00f6re baz\u0131 veri ve endeksler. Var\u0131n siz de\u011ferlendirin. (Baz\u0131 veri ve endeksler g\u00fcncel de\u011fildir.)<br>-Uluslararas\u0131 Para Fonu\u2019nun Nisan 2024&#8217;te yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re 2023 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la 12 bin 849 Amerikan dolar\u0131 oldu. T\u00fcrkiye bu gelir ile d\u00fcnyada 72\u2019nci s\u0131rada yer ald\u0131.<br>-D\u0130SK\/Birle\u015fik Metal-\u0130\u015f S\u0131n\u0131f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan Haziran 2024 d\u00f6nemine ait \u2018A\u00e7l\u0131k ve Yoksulluk S\u0131n\u0131r\u0131 Ara\u015ft\u0131rmas\u0131na\u2019 g\u00f6re, 4 ki\u015filik bir aile i\u00e7in a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131 19 bin, yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131 65 bin TL\u2019yi ge\u00e7ti.<br>-T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re, T\u00fcrkiye&#8217;de do\u011fu\u015fta beklenen ya\u015fam s\u00fcresi 2019&#8217;dan bu yana k\u0131sal\u0131yor. A\u00e7\u0131klanan verilere g\u00f6re do\u011fu\u015fta beklenen ortalama ya\u015fam s\u00fcresi 2019-2021 d\u00f6neminde 77,7 y\u0131ldan, 2020-2022 d\u00f6neminde 77,5 y\u0131la geriledi.<br>-2023 y\u0131l\u0131nda 14 milyon 43 bin 957 yeni icra ve iflas dosyas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. 2022 y\u0131l\u0131ndan 2023 y\u0131l\u0131na devredenlerle birlikte dairelerdeki toplam icra ve iflas dosyas\u0131 say\u0131s\u0131 38 milyon 969 bin 260\u2019a f\u0131rlad\u0131.<br>-Bireysel kredi veya bireysel kredi kart\u0131 borcu nedeniyle yasal takibe al\u0131nanlar\u0131n say\u0131s\u0131 2024 Ocak-Nisan d\u00f6neminde, y\u00fczde 42,5&#8217;lik art\u0131\u015fla 422 bin 650&#8217;den 602 bin 107&#8217;ye y\u00fckseldi.<br>-2023 y\u0131l\u0131nda 157 bin 576 \u00f6\u011frenci \u00fcniversiteye kay\u0131t yapt\u0131rmad\u0131, 268 bin 714 \u00f6\u011frenci de kay\u0131t dondurdu.<br>-Hane halk\u0131 \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re; 15 ve daha yukar\u0131 ya\u015ftaki ki\u015filerde i\u015fsiz say\u0131s\u0131 2024 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131nda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re 85 bin ki\u015fi artarak 3 milyon 214 bin ki\u015fi oldu. \u0130\u015fsizlik oran\u0131 ise 0,2 puan artarak y\u00fczde 9,1 seviyesinde ger\u00e7ekle\u015fti.<br>-Ev genci; i\u015f aramayan ama okumak istemeyen ve ailesinin maddi imk\u00e2nlar\u0131yla ya\u015fayan gen\u00e7leri tan\u0131ml\u0131yor. T\u00dc\u0130K&#8217;in kapsama alan\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in say\u0131lar\u0131n\u0131n resmi bir rakam\u0131 yok ama gayr\u0131 resmi; 7-8 milyon oldu\u011fu tahmin ediliyor.<br>-\u0130stanbul Planlama Ajans\u0131n\u0131n, \u2018Ekonomik Krizin E\u011fitim Maliyeti\u2019 raporuna g\u00f6re, yoksul \u00e7ocuklar okulu b\u0131rak\u0131yor, \u00e7ocuklar\u0131n en az d\u00f6rtte birinin okula a\u00e7 gitti\u011fi tahmin ediliyor.<br>-2021 y\u0131l\u0131nda 4 milyon 33 bin hane sosyal yard\u0131m al\u0131rken, 2022 y\u0131l\u0131nda bu rakam 4 milyon 42 bine, 2023 y\u0131l\u0131nda ise 4 milyon 99 bine ula\u015ft\u0131.<br>-T\u00dc\u0130K, 2023&#8217;te T\u00fcrkiye&#8217;ye 316 bin ki\u015finin g\u00f6\u00e7 etti\u011fini, 714 bin ki\u015finin ise \u00fclkeden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Be\u015f y\u0131l \u00f6ncesine k\u0131yasla \u00fclkeden giden T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015flar\u0131n\u0131n oran\u0131 y\u00fczde 343 artt\u0131.<br>\u0130ki Not:<br>\u00c7ermik Gazetesinden meslekta\u015f\u0131m ve sevgili dostum Ferit Aslan, g\u00fcndeme getirdi. Diyarbak\u0131r&#8217;\u0131n yeni Valisi Murat Zorluo\u011flu\u2019nun \u00d6zel Kalem M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, randevu talebinde bulunan STK&#8217;lardan ziyarete gelen ki\u015filerin isimleri ve kimlik numaralar\u0131n\u0131 istemi\u015f, krize neden olan uygulama nedeniyle baz\u0131 kurumlar taleplerini geri \u00e7ekmi\u015f.<br>Ge\u00e7en yaz\u0131mda \u2018Partili Vali\u2019 demi\u015ftim, umar\u0131m bu uygulamadan Vali beyin haberi yoktur. Bir d\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6nceki d\u00f6nemde so\u011fuk r\u00fczgarlar\u0131n esti\u011fi STK temsilcileri ile ayn\u0131 masada verilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve uzla\u015fmac\u0131 tav\u0131r devam eder ve kamuoyuna uygulaman\u0131n bireysel bir hatadan kaynakland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131r.<br>Di\u011fer bir not ise \u00f6zerk olmas\u0131 gereken Futbol Federasyonu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleri yap\u0131ld\u0131. Bir aday tehdit ve bask\u0131lar sonucu adayl\u0131ktan \u00e7ekildi. T\u00fcrk Futbol tarihine her t\u00fcrl\u00fc skandal\u0131 ya\u015fatan Mehmet B\u00fcy\u00fckek\u015fi ise\u00a0kaybetti. Milyarlarca dolar\u0131 idare edecek olan yeni ba\u015fkan ve Trabzonspor&#8217;un eski ba\u015fkan\u0131 \u0130brahim Hac\u0131osmano\u011flu, ilk a\u00e7\u0131klamas\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. T\u00fcm bu geli\u015fmelerin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde futbolun kaostan kurtulamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Hadi hay\u0131rl\u0131s\u0131.\u00a0 \u00a0<br>Sevgiyle kal\u0131n.<br>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son zamanlarda 3\u2019nc\u00fc D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015fler s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme geliyor. Bunu D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131m\u0131z ve y\u0131llar\u0131n istihbarat\u00e7\u0131s\u0131 Hakan Fidan dillendirince ve ard\u0131ndan Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u2018Ordumuz her t\u00fcrl\u00fc senaryoya haz\u0131rd\u0131r\u2019 a\u00e7\u0131klamas\u0131 gelince, i\u015fin ciddiyeti iyiden iyiye artt\u0131.D\u00fcnya iki b\u00fcy\u00fck sava\u015f ya\u015fad\u0131. 1\u2019nci ve 2\u2019nci D\u00fcnya Sava\u015flar\u0131. 1\u2019nci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda 16 ile 19 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-99888","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99888","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99888"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99888\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99889,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99888\/revisions\/99889"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}