Uzunca bir s\u00fcredir Leyla Zana’n\u0131n siyasetle ilgili bir demecine rastlamad\u0131k. Siyasi bir ortamda da g\u00f6remedik. Bu s\u00fcre i\u00e7inde \u00f6nemli geli\u015fmeler oldu, se\u00e7imler yap\u0131ld\u0131. San\u0131r\u0131m benim gibi bir\u00e7ok ki\u015fi bu s\u00fcre i\u00e7inde Leyla Zana\u2019n\u0131n neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak ediyordur. Leyla Zana neden susmay\u0131 tercih etti?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131zdan memnuniyet duydu\u011fumu ifade etmek istiyorum. Her ne kadar bir\u00e7ok gazeteciden y\u0131llard\u0131r r\u00f6portaj teklifi gelse de nereden ba\u015flamam gerekti\u011fini ve neler s\u00f6ylemem gerekti\u011fini \u015fimdi, \u015fu an siz kar\u015f\u0131mdayken d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015fl\u0131yorum. 2015 y\u0131l\u0131nda siyasal bir deprem ya\u015fad\u0131k. \u00d6zellikle hendekler s\u00fcrecinde ger\u00e7ekten siyasal muhatapl\u0131\u011f\u0131n durdu\u011fu noktaya vard\u0131k. O s\u00fcre\u00e7te kitle ile y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011fimizde verecek hi\u00e7bir cevab\u0131m\u0131z\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rd\u00fcm. Susmam\u0131n nedenlerinden biri budur. Halklar\u0131m\u0131za ve K\u00fcrt halk\u0131na kar\u015f\u0131 mahcubiyetten dolay\u0131 sustum. Y\u00fczlerce insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fand\u0131. Bir gen\u00e7 arkada\u015f\u0131m\u0131z bana, \u2018bizim sokak h\u0131rs\u0131zlar\u0131m\u0131z bile bu hendeklerde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u2019 demi\u015fti. Hepsi gen\u00e7 \u00e7ocuklard\u0131. Binlerce insan evinden, yurdundan, topra\u011f\u0131ndan oldu. Bu insanlar nereye g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131? Beslenebiliyorlar m\u0131yd\u0131? Bar\u0131nabiliyorlar m\u0131yd\u0131? Kimse bunlarla ilgileniyor muydu? G\u00fc\u00e7 getiremedik, elimden bir \u015fey gelmedi ve bu beni kahrediyordu.<\/p>\n\n\n\n Toplum bir cevap bekliyor ve sen cevap olam\u0131yorsun. Bu durum benim yedi y\u0131ll\u0131k bir yas s\u00fcreci ya\u015famama neden oldu. \u00c7ok derinden yaraland\u0131m. Hayat se\u00e7imlerden ibaret de\u011fil. Sadece se\u00e7imler d\u00f6neminde kitle siyaset\u00e7inin akl\u0131na geliyorsa bu sorunludur. Sonu\u00e7ta toplum sana bir sorumluluk y\u00fcklemi\u015f ve onun sorunlar\u0131yla ilgilenmek durumundas\u0131n. Duyarl\u0131 olmak durumundas\u0131n. Ona sahip \u00e7\u0131kmak durumundas\u0131n. Sahip \u00e7\u0131kamad\u0131k. Sahip \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in de kendi i\u00e7 d\u00fcnyamda bir siyasal deprem ya\u015fad\u0131m diyebilirim. Halen Sur\u2019u g\u00f6rm\u00fc\u015f de\u011filim. Gidip g\u00f6remiyorum. Kendimi haz\u0131r hissetmiyorum. <\/p>\n\n\n\n ‘DAVAYA K\u00dcSERSEN KEND\u0130NE K\u00dcSM\u00dc\u015e OLURSUN’<\/p>\n\n\n\n Az \u00f6nce bir yas s\u00fcrecinden s\u00f6z ettiniz. Yan\u0131 s\u0131ra bir k\u00fcsk\u00fcnl\u00fck de var m\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Hay\u0131r, bu dava b\u00fct\u00fcn ki\u015filiklerden \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck, \u00e7ok daha kapsaml\u0131 bir dava. Davaya k\u00fcs\u00fcl\u00fcr m\u00fc? Davaya k\u00fcst\u00fc\u011f\u00fcn zaman kendine k\u00fcsm\u00fc\u015f olursun. K\u00fcsk\u00fcnl\u00fck, k\u0131zg\u0131nl\u0131k de\u011fil. Toplumun sorunlar\u0131na cevap olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, o zaman \u2018kime, neye hizmet ediyoruz\u2019 sorusuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Ve uzun s\u00fcre bu sorular\u0131 kendi kendime sordum. Ne yapabilirdik de yapamad\u0131k? Halen yeterince bir a\u00e7\u0131kl\u0131k getirildi\u011fine inanm\u0131yorum. Tamam, sistem b\u00fct\u00fcn \u015fiddetiyle K\u00fcrtlere her boyutta sald\u0131r\u0131yordu. Senin inkar\u0131n \u00fczerine kurulu bir sistem var. Ama biz kendimize ne kadar sahip \u00e7\u0131kt\u0131k? Bu tuza\u011fa nas\u0131l d\u00fc\u015febildik? Ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re bu bir tuzakt\u0131. Tehlike neden \u00f6ng\u00f6r\u00fclemedi? Bak\u0131n, \u015fu anda \u0130srail ile Filistin’e bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, biz bunu 2015’te ya\u015fam\u0131\u015f\u0131z. Tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde cesetlerimiz 7 g\u00fcn cadde \u00fcst\u00fcnde, sokakta kalmad\u0131. En zor s\u00fcre\u00e7lerde bile gidip kemiklerimizi toplay\u0131p getirebildik. Ama Taybet Ana’n\u0131n cenazesi 7 g\u00fcn sokakta kald\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 bile gidip alamad\u0131. Cizre’de k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir \u00e7ocu\u011fu annesi al\u0131yor, dondurucuya koyuyor. Dondurucu kelimesini her duydu\u011fumda o an\u0131 ya\u015f\u0131yorum. Bir anne \u00e7ocu\u011funun v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozulmas\u0131n diye kalk\u0131p dondurucuya koyuyorsa \u00e7aresizli\u011finden, bu hepimizin ay\u0131b\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar beni derin bir sorgulamaya g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. <\/p>\n\n\n\n Gazete Duvar Diyarbak\u0131r Temsilcisi Vecdi Erbay ve siyaset\u00e7i Leyla Zana. <\/p>\n\n\n\n ‘BUG\u00dcN CEZAEVLER\u0130NDE D\u0130REN\u0130\u015e VAR D\u0130YE KONU\u015eUYORUM’<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015eimdi konu\u015fuyorsak bu sorgulama s\u00fcreci bitti diyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Siz de o d\u00f6nemden gelen biri olarak bilirsiniz, siyasal tarihimiz biraz cezaevi direni\u015fiyle \u015fekillendi. Ve bug\u00fcn cezaevleri yine direni\u015fte. T\u00fcrkiye tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda belki 46’lardan bu yana cezaevleri hi\u00e7bir zaman g\u00fcndemden d\u00fc\u015fmedi. 20-30 y\u0131ld\u0131r cezaevinde bu dava u\u011fruna s\u00fcreci omuzlayan insanlar, bug\u00fcn yine a\u00e7l\u0131k grevinde. Ve seslerinin yeterince duyuldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Se\u00e7imler bitmez. Birka\u00e7 ayda bir se\u00e7im T\u00fcrkiye’nin g\u00fcndemine geliyor. Ve herkes se\u00e7ime endekslenmi\u015f. Peki bu demokratik m\u00fccadele nereden nereye geldi? Nas\u0131l bu kadar geli\u015fti? Bunu g\u00f6z ard\u0131 edebilir miyiz?<\/p>\n\n\n\n Konu\u015fmam\u0131n sebeplerinden biri de budur. K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda demokratik m\u00fccadele, cezaevi direni\u015fiyle ba\u015flad\u0131. O zaman kendi k\u00f6klerimizi nas\u0131l unutabiliriz? Nas\u0131l bu kadar hayati bir konuyu g\u00f6rmezden gelebiliriz? Bu \u00f6nce kendime bir ele\u015ftiri, ondan sonra da genele… Cezaevinde m\u00fccadele eden bir insan\u0131n bedenini a\u00e7l\u0131\u011fa yat\u0131rmaktan ba\u015fka yapabilecek hi\u00e7bir \u015feyi yok. Direnmek i\u00e7in bedenini a\u00e7l\u0131\u011fa yat\u0131r\u0131yor ve g\u00fcnbeg\u00fcn erimeye ba\u015fl\u0131yor. Cezaevindeki insanlar neden a\u00e7l\u0131k grevine girdi? K\u00fcrt sorunuyla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, g\u00fcvenlik\u00e7i politikalar\u0131n hepimizi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 bu karanl\u0131kta bu insanlar tekrar bedenlerini a\u00e7l\u0131\u011fa yat\u0131rarak tecridin k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Tek g\u00fcndemleri bu. Kendimiz i\u00e7in \u015funu istiyoruz demiyorlar. Diyorlar ki bu sorun tecridin ba\u015flamas\u0131yla t\u0131kand\u0131. O zaman biz tekrar bu a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 kendimiz ba\u015flatal\u0131m. Ve kendilerini tekrar a\u00e7l\u0131k grevlerine yat\u0131rd\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n Siz a\u00e7l\u0131k grevlerine yabanc\u0131 de\u011filsiniz\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hi\u00e7 unutmuyorum. Cezaevlerinde Hayrilerin (Durmu\u015f), Kemallerin (Pir), Ali \u00c7i\u00e7eklerin, Ferhat Kurtaylar\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 direni\u015f kitlesel g\u00fc\u00e7 olu\u015fturdu. O d\u00f6nemde onlar o korkun\u00e7 uygulamalara kar\u015f\u0131 kendi bedenlerini yok ederek kamuoyunu uyand\u0131rd\u0131lar, ayd\u0131nlatt\u0131lar, vah\u015feti duyurdular. Ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcler. Hepimiz daha duyarl\u0131 olmaya ba\u015flad\u0131k ve legal zeminde onlar\u0131 desteklemek \u00fczere bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fck. <\/p>\n\n\n\n .<\/p>\n\n\n\n ‘S\u0130YAS\u0130 K\u0130ML\u0130\u011e\u0130M CEZAEV\u0130 KAPISINDA \u015eEK\u0130LLEND\u0130’<\/strong><\/p>\n\n\n\n Evet, sizin hayat\u0131n\u0131z ve siyasi kimli\u011finiz cezaevlerinden \u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil. Cezaevi kap\u0131s\u0131nda \u015fekillendi sanki. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Siyasi kimli\u011fim cezaevi kap\u0131s\u0131nda olu\u015ftu. T\u00fcrk\u00e7e iki c\u00fcmleyi bir araya getiremezken o cezaevi kap\u0131lar\u0131 bizim i\u00e7in bir okula d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bizim i\u00e7in ayn\u0131 zamanda bir \u00f6rg\u00fctleme alan\u0131 oldu. Bizim i\u00e7in bilin\u00e7lenme zeminine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. <\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda bu arada devleti de tan\u0131d\u0131n\u0131z. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Zaman zaman arkada\u015flara diyordum, \u201cDevleti sizin gibi \u00fcniversitelerden ya da askerlik yaparken de\u011fil, cezaevi kap\u0131s\u0131nda tan\u0131d\u0131m.\u201d Demokratik legal m\u00fccadeleyi bu insanlar\u0131n sayesinde \u00f6\u011frendik. Edindikleri birikimleri bize aktar\u0131yorlard\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerde. Bir iki dakikal\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fte \u015furay\u0131 da inceleyin, buray\u0131 da \u00f6\u011frenin diyorlard\u0131. Ve biz ilk cezaevi kap\u0131s\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmeye ba\u015flad\u0131k. \u0130nsanlar orada birbirini tan\u0131maya ba\u015flad\u0131 ve ne yapabiliriz sorusu ile hareket etmeye ba\u015flad\u0131k. Ondan sonra 89’da bir grup SHP milletvekili Paris’te bir konferansa kat\u0131ld\u0131 ve SHP kap\u0131lar\u0131 kapat\u0131nca, o d\u00f6nemin akt\u00f6rleri gelip bu haz\u0131r kitleyle partiyi kurdular. B\u00fct\u00fcn tutuklu aileleri olarak bir gruptuk. Siirt, Urfa, Batman, Mardin, g\u00fcnd\u00fcz oralara gidiyorduk, gece kendi \u015fehir merkezlerimizde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. Kitleyi duyarl\u0131 hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. HEP’in kurulu\u015funda, \u201cBu mevcut potansiyeli bir yere aktarmak gerekiyor\u201d dendi. Ba\u015fta \u00e7ok kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k. Bu potansiyeli niye ba\u015fkas\u0131na verelim? Kendi potansiyellerini kendileri olu\u015ftursun diye… \u00c7\u00fcnk\u00fc o potansiyel binbir emekle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ve bunun \u00f6nc\u00fcleri cezaevindeki arkada\u015flard\u0131. E\u011fer herkes kendi ailesini sak\u0131nsayd\u0131 bu potansiyel ortaya \u00e7\u0131kmazd\u0131. Hi\u00e7 kimse kendi ailesini m\u00fccadelenin d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6rmedi.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u00e7eride g\u00f6sterdikleri muazzam direni\u015fin sonucu olarak aileler de d\u0131\u015far\u0131da bunu destekleme pozisyonu ald\u0131lar. Politikle\u015ftiler, bilin\u00e7lendiler ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir a\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcler. \u015eimdi ge\u00e7mi\u015f birikimimiz b\u00f6yle fedakar, dayan\u0131\u015fmac\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir halk oldu\u011fu i\u00e7in bug\u00fcn be\u011fenmedi\u011fimiz birtak\u0131m geli\u015fmeler varsa, k\u00f6ke inmek laz\u0131m diyorum. Neyi nerede kaybedersen orada ara derler. K\u00f6klerimizden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z oranda kitlede geri \u00e7ekilme ger\u00e7ekle\u015fiyor. Halk, davas\u0131ndan kesinlikle vazge\u00e7miyor. Bu defalarca s\u0131nand\u0131 ve g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tahribat demeyeyim ama eksiklerden dolay\u0131 kendisini geri \u00e7ekiyor. Yoksa davaya sonuna kadar ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ama bizi be\u011fenmedi\u011fi zaman da bize bir ders vermesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilecek politik derinlik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bir kitlemiz var.<\/p>\n\n\n\n ‘NE CHP’N\u0130N NE DE AKP’N\u0130N KOLTUK DE\u011eNE\u011e\u0130Y\u0130Z’<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gerekti\u011finde tav\u0131r koyuyor yani. Son milletvekili ve cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminde de b\u00f6yle bir tav\u0131r m\u0131 ortaya kondu? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Tabii ki oldu. Her siyasi parti kendi taban\u0131n\u0131 diri tutmak durumunda ve umut vermek zorunda. E\u011fer bunu yapmazsan, siyasi parti bir dernek gibi konumlan\u0131rsa orada sorunlar \u00e7\u0131k\u0131yor. Kitle sorguluyor. D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde, hi\u00e7bir kitlesel g\u00fc\u00e7 bu kadar \u00f6zverili davranmam\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7bir siyasi parti de bu kadar tahribata ra\u011fmen ayakta duramam\u0131\u015ft\u0131r. Ne partiler g\u00f6rd\u00fck de\u011fil mi? ANAP geldi\u011fi zaman m\u00fcthi\u015f umut yaym\u0131\u015ft\u0131 ama sonradan zaman i\u00e7erisinde eridi gitti. Ama binlerce tutuklusu olmas\u0131na ra\u011fmen, binlerce faili me\u00e7hul cinayete hedef olmas\u0131na ra\u011fmen, bir s\u00fcr\u00fc tahribat ya\u015famas\u0131na ra\u011fmen halen K\u00fcrt siyaseti dipdiri ve halen de\u011ferlerine sahip \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu \u00e7ok muazzam bir \u015feydir. Hi\u00e7bir parti bu kadar dayan\u0131kl\u0131 olamaz. <\/p>\n\n\n\n Vekil say\u0131s\u0131 her zaman belirleyici de\u011fildir belki ama Diyarbak\u0131r’da milletvekili say\u0131s\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, Diyarbak\u0131r’daki insanlar\u0131n, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz kitlenin bir tepkisiyle ilgili olabilir mi? Ya da ba\u015fka bir \u015fey mi vard\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Hi\u00e7bir siyasi parti kendi taban\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcp ba\u015fka bir siyasi partiye hi\u00e7bir getiri ummadan oy verdirmez. Bu siyasetin do\u011fas\u0131na ayk\u0131r\u0131. Belli i\u015f birlikleri olabilir. Zaman zaman ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yapars\u0131n, ona bir \u015fey demiyorum. Ama g\u00f6t\u00fcr\u00fcp kendi taban\u0131n\u0131 ba\u015fka bir partiye aktaramazs\u0131n. Burada sistem b\u00fcy\u00fck bir oyun oynuyor. Biz bunun ne kadar fark\u0131nday\u0131z, bilmiyorum. Bizi iki kesim aras\u0131nda bir tercihe zorluyor. Bir y\u00fczy\u0131l bize d\u00fcnyan\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ektiren, yok sayan ve yok say\u0131lmam\u0131z \u00fczerinden konumlanan bir CHP var. Di\u011feri de \u00fcmmet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 dayat\u0131yor. K\u00fcrtlerin ikisinden birini se\u00e7mek zorunda b\u0131rak\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. Hay\u0131r biz se\u00e7mek zorunda de\u011filiz. Biri 80 y\u0131l b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcm uygulam\u0131\u015f, di\u011feri o zulm\u00fcn devamc\u0131s\u0131 olarak konumlanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n Niye ikisinden birini se\u00e7mek zorunda kalal\u0131m ki? Ne CHP’nin ne de AKP’nin koltuk de\u011fne\u011fiyiz. \u0130kisi de de\u011filiz; biz biziz. Bir siyasi partisin; rengin, kimli\u011fin, s\u00f6ylemin, \u00f6rg\u00fctlenme tarz\u0131n ve taban\u0131n farkl\u0131\u2026 \u015eu anda mevcut parti y\u00f6neticilerimizin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn cezaevinde olmas\u0131 bizzat CHP liderinin tutumu nedeniyle de\u011fil mi? Bizim binlerce insan\u0131m\u0131z hapiste, s\u00fcrg\u00fcnde ama g\u00fcndem bile olam\u0131yorlar. Burada da bir oyun var. Halk do\u011fal olarak bunlar\u0131 sorgulad\u0131. CHP\u2019nin yeni y\u00f6netimini izliyorum, umar\u0131m K\u00fcrt meselesinin demokratik ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dair kitlenin bu uyar\u0131lar\u0131n\u0131 dikkate alan sorumlu ve cesur bir yakla\u015f\u0131m sergiler.<\/p>\n\n\n\n ’90\u2019LI YILLARDA B\u0130R DERNE\u011e\u0130M\u0130Z B\u0130LE YOKTU’<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu se\u00e7imlerden sonra \u015f\u00f6yle bir \u015fey oldu. 1990’l\u0131 y\u0131llar\u0131 ya\u015fayan insanlar, \u201c90’lar\u0131n ruhu laz\u0131m K\u00fcrt halk\u0131na\u201d demeye ba\u015flad\u0131. Gen\u00e7ler 90’l\u0131 y\u0131llar\u0131 ya\u015famad\u0131lar ama okuduklar\u0131ndan ve dinlediklerinden \u00f6\u011freniyorlar ve onlar da 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n m\u00fccadele ruhunu istiyor. Peki ama nedir o 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ruhu? O y\u0131llar\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f biri olarak siz nas\u0131l tarif edersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n 90’l\u0131 y\u0131llar, hi\u00e7bir \u015feyin olmad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, \u00e7\u00f6lde g\u00fcnlerce y\u00fcr\u00fcyorsunuz ve bir damla su ar\u0131yorsunuz. Tek bir kurumsal alan\u0131m\u0131z yok. Bir gazete \u00e7\u0131k\u0131yor. O gazeteyi bizim \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze alarak g\u00f6t\u00fcr\u00fcp kap\u0131 kap\u0131 dola\u015ft\u0131r\u0131p sat\u0131yor. Bir derne\u011fimiz yok. Siyasal parti hi\u00e7 yok. \u0130\u015fte HEP biraz \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi bu taban\u0131n \u00fczerine kuruldu. Cezaevi kap\u0131lar\u0131 var. Maddi manevi yoklu\u011fun her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fcn ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 90’l\u0131 y\u0131llar. Buna paralel m\u00fcthi\u015f bir dayan\u0131\u015fma ruhu var. Diyelim ki Urfa’n\u0131n Hilvan il\u00e7esinde bir kayb\u0131m\u0131z olmu\u015fsa an\u0131nda bu kitle bir araya geliyor. Herkes g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apta da olsa bir katk\u0131 sunuyor. Malzemeler al\u0131n\u0131yor, oraya gidiliyor. O dayan\u0131\u015fma ruhudur. Bir bu. \u0130ki, d\u00fc\u015f\u00fcnsel olarak bir davaya hizmet anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131. Mevki, makam, \u00e7\u0131kar, rant olgusu yoktu. B\u00f6yle olunca m\u00fcthi\u015f bir sahiplenme, muazzam bir dayan\u0131\u015fma ruhu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. <\/p>\n\n\n\n Bu ne zaman bozuldu? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu ilk 1999’da belediye se\u00e7imleriyle ba\u015flad\u0131. Bu m\u00fccadelede bedel \u00f6deyen herkes de\u011ferlidir. Binlerce kayb\u0131m\u0131z var. Aileleri kategorize ederek konumland\u0131rmak do\u011fru de\u011fildi. Onlara zaten sahip \u00e7\u0131k\u0131lmal\u0131yd\u0131. B\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lanmal\u0131yd\u0131. Bunun i\u00e7in mevki, makam gibi rant ara\u00e7lar\u0131na ba\u015fvurulmamal\u0131yd\u0131. Maalesef o d\u00f6nem siyaset iki ba\u015fl\u0131 hale geldi ve de\u011fer aileleri \u00fczerinden bir \u00f6rg\u00fctlenme s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131. Bu b\u00fcy\u00fck bir tehlikeydi ve sonu\u00e7ta \u00e7ok ac\u0131 bir kar\u015f\u0131l\u0131k da ald\u0131k. Baz\u0131lar\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131, baz\u0131lar\u0131 \u00fcz\u00fcld\u00fc, baz\u0131lar\u0131 kendisini geri \u00e7ekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu hak etmiyorlard\u0131. Ger\u00e7ekten davaya inanm\u0131\u015f insanlard\u0131 \u00e7o\u011fu. Davayla g\u00fcnl\u00fck siyaseti kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman bozulma ba\u015fl\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n ‘HEP B\u0130R PROTESTO HAREKET\u0130 OLARAK DO\u011eDU’<\/p>\n\n\n\n 1999’da yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir tespit var, ‘de\u011fer ailelerini kar\u0131\u015ft\u0131rmayal\u0131m’ diye. Bunun sak\u0131ncalar\u0131 varsa neden devam edilmesine izin veriliyor? <\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130ki boyutu var bunun. Bir, sistem kaynakl\u0131 bir boyutu var. Sistem \u00e7ok ac\u0131mas\u0131z y\u00fckleniyor. Geli\u015fmi\u015f her insan\u0131 \u00f6zel olarak hedefleyerek ya cezaevinde, s\u00fcrg\u00fcnde \u00e7\u00fcr\u00fctmeye terk ediyor ya da yok ediyordu. \u0130kinci boyut, bizim yap\u0131sal sorunlar\u0131m\u0131z var. Halk bir dava etraf\u0131nda kitleselle\u015ferek geli\u015fti. Ma\u011fdur, mazlum ve hi\u00e7bir hakka sahip olmayan, sosyal, siyasal, ekonomik olarak hi\u00e7e say\u0131lan, ayn\u0131 zamanda yaras\u0131 derin olan, binlerce tutsa\u011f\u0131 olan bir halktan bahsediyoruz. Sorunun kayna\u011f\u0131 temeldedir. E\u011fer o zaman ger\u00e7ek\u00e7i bir analiz yap\u0131lsayd\u0131 ve parti ona g\u00f6re konumlansayd\u0131, belki bug\u00fcn bu kadar s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015famazd\u0131k. HEP, bir protesto hareketi olarak do\u011fdu. Halk farkl\u0131 bir talepte bulunuyor, g\u00fcnl\u00fck siyaset farkl\u0131 bir realiteyi dayat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Talep edilen; \u00f6nce yasal g\u00fcvenceyle var olabilmek. Dilinden s\u0131k\u0131nt\u0131 duymamak, cenazelerini torbada ya da karton kutuda kuca\u011f\u0131na al\u0131p ta\u015f\u0131mamak. Devlet vatanda\u015f\u0131n\u0131 bu kadar ayr\u0131ma tabi tutuyorsa, hi\u00e7e say\u0131yorsa o zaman devlet \u015funu kendisine sormal\u0131: \u201cBen bu halkla birlikte ya\u015famak istiyor muyum, istemiyor muyum?\u201d Ve bunu net bir bi\u00e7imde ortaya koymal\u0131. Hakeza, siyasi partiler de tutumlar\u0131n\u0131 netle\u015ftirmeli. \u201cEvet, seni istiyorum ama iradesiz bir \u015fekilde istiyorum. Sen bana oyunu ver, gerisi Allah kerim.\u201d B\u00f6yle bir \u015fey olabilir mi? <\/p>\n\n\n\n \u015eimdi 99\u2019da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz durumu bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 neden ya\u015f\u0131yoruz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Baz\u0131lar\u0131n\u0131n ilk politik \u015fekilleni\u015fleri CHP zihniyetinin etkisiyle geli\u015fti. Bu zihniyetten ar\u0131nmak kolay de\u011fil. \u201cBelki de\u011fi\u015fir\u201d diyorlar, oysa belkilere b\u0131rak\u0131lamayacak kadar devasa bir sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre inkara tabi tutuluyorsun. Ad\u0131n bile yok. \u201cHepimiz e\u015fitiz\u201d diyorlar, nerede e\u015fitiz? Mezar\u0131ma tahamm\u00fcl etmeyen e\u015fitim olabilir mi? K\u00f6y ismimi de\u011fi\u015ftiren e\u015fitim olabilir mi? Hukuk baz\u0131lar\u0131na var baz\u0131lar\u0131na yoksa nas\u0131l e\u015fit olabiliriz? D\u00fcnya kadar fezleke dosyas\u0131 var Meclis\u2019te. Habire K\u00fcrtlerin temsilcileri fezlekelerle Meclis\u2019in d\u0131\u015f\u0131na at\u0131lacak, o irade hi\u00e7e say\u0131lacak, e\u015fitim olabilir mi? Belediyelere kayy\u0131m atan\u0131yorsa, irade hi\u00e7e say\u0131l\u0131yorsa e\u015fitim olabilir mi?<\/p>\n\n\n\n Dilimi ‘bilinmeyen dil’ olarak tan\u0131mlayan bir zihniyet e\u015fitim olabilir mi? B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n kayna\u011f\u0131nda bir ink\u00e2r s\u00fcreci var. Siz sormadan ben geleyim; 2023\u2019te bunu bir devlet yetkilisine s\u00f6ylemi\u015ftim. Demi\u015ftim ki \u201c\u00c7ok zor bir s\u00fcre\u00e7. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz inkar\u0131n inkar\u0131y\u0131z. Reddin reddiyiz daha do\u011frusu. Bu sistem bizi reddetti. Biz de onu reddederek konumland\u0131k. Kabul ve ret \u00f6l\u00e7\u00fclerimiz daha netle\u015fmedi. Kabul ve ret \u00f6l\u00e7\u00fclerimiz netle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in de kaotik bir ortam ya\u015fand\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n ‘2015\u2019TE MECL\u0130S KAPISINDAN \u00c7IKTIM, B\u0130R DAHA D\u00d6NMED\u0130M’<\/p>\n\n\n\n Haz\u0131r se\u00e7imlere gelmi\u015fken, ge\u00e7enlerde Gazete Duvar\u2019da bir haber \u00e7\u0131kt\u0131. Leyla Zana belediye ba\u015fkan\u0131 aday\u0131 m\u0131 oluyor, diye. Bu bir kulis bilgisiydi elbette ama DEM Parti\u2019den size bir teklif geldi mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu halk d\u00f6rt defa beni onurland\u0131rd\u0131. Halk\u0131ma kar\u015f\u0131 bor\u00e7luyum sonuna kadar. Hak etmi\u015f miydik, etmemi\u015f miydik onu da tarihe b\u0131rak\u0131yorum. Hi\u00e7 haberim yokken, 1991’de bir bakt\u0131m ki milletvekili adayl\u0131k s\u00fcrecim ba\u015flam\u0131\u015f. Talebim olmad\u0131 hi\u00e7bir zaman. Hi\u00e7bir zaman mevki, makama aday olmad\u0131m. Bir dava var ve bu davaya samimiyetle nas\u0131l katk\u0131 sunabilirim diye yakla\u015ft\u0131m. 1991’den bu yana bir \u015fey de\u011fi\u015fti mi benim a\u00e7\u0131mdan? Hay\u0131r, de\u011fi\u015fmedi. 2015’te yemin t\u00f6reninde zaten bir kriz ya\u015fand\u0131. Bu da bir paradoks. Meclis\u2019in ad\u0131na bak\u0131yorsun T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi. Anayasa, o be\u011fenmedi\u011fimiz, \u00e7\u00f6pe at\u0131lmas\u0131 gereken Anayasa\u2019n\u0131n kapa\u011f\u0131na bak\u0131yoruz. O da T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasa\u2019s\u0131. Ama yemin metninin mant\u0131\u011f\u0131na bak\u0131yoruz. Irk\u00e7\u0131 ve tek\u00e7i bir s\u00f6ylem var. T\u00fcrkl\u00fck esasl\u0131. Ya kendini T\u00fcrk olarak hissedeceksin, ifade edeceksin ya da bu i\u015fin d\u0131\u015f\u0131nda kalacaks\u0131n.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkl\u00fck yerine T\u00fcrkiye dedim. Ve o d\u00f6nemin ge\u00e7ici Meclis Ba\u015fkan\u0131 (Deniz Baykal) yeminimi kabul etmedi. Kabul etmeyince tekrar yemin etmem istendi. Ben de reddettim. \u2018Ben do\u011fru ifade ettim. Yanl\u0131\u015f olan sizsiniz, ben de\u011filim\u2019 dedim. O g\u00fcn Meclis\u2019in kap\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131m ve bir daha geri d\u00f6nmedim. 8 y\u0131ld\u0131r Ankara’ya ayak basmad\u0131m. Zaman zaman buradan Diyarbak\u0131r’a ya da Batman’a kadar gidip geliyorum, o kadar. Mevki makam de\u011fil, bir dava sahibiyim. \u201cBu dava beni ilgilendirmiyor\u201d deme l\u00fcks\u00fcne sahip de\u011filim. Mahcubiyetimdir beni susturan ya da bu k\u00f6yde oturtan durum. Halk\u0131ma kar\u015f\u0131 mahcubiyetimdir. Ba\u015fka hi\u00e7 kimseye ne borcum ne minnetim ne de mahcubiyetim var. Halk\u0131ma minnettar, mahcup ve bor\u00e7luyum. Bug\u00fcnk\u00fc konu\u015fmay\u0131 da bu temelde yap\u0131yorum. \u015eimdi analar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 tekrar a\u00e7l\u0131k grevinde ve tekrar ba\u015fa d\u00f6n\u00fcyorum. \u0130nan\u0131yorum ki, her bir lokmada o analar\u0131n bo\u011faz\u0131 d\u00fc\u011f\u00fcmleniyordur. Kafalar\u0131n\u0131 yast\u0131\u011fa koyduklar\u0131nda dirhem dirhem eriyorlard\u0131r. Buna sessiz kalmak g\u00fcc\u00fcme gidiyor. \u0130nsan olmaktan utan\u0131r\u0131m o zaman. Mesele burada. Yoksa milletvekiliymi\u015f, belediye ba\u015fkan\u0131ym\u0131\u015f bunlar hepsi benim d\u0131\u015f\u0131mda. <\/p>\n\n\n\n Benim d\u0131\u015f\u0131mda diyorsunuz ama bu pek kolay \u00f6yle olmuyor sanki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir se\u00e7men olarak tabii ki bu hareketin g\u00fc\u00e7lenmesini isterim. Birincisi bu. G\u00fczel g\u00fczel gen\u00e7 insanlar\u0131m\u0131z yeti\u015fmi\u015f. Onlar\u0131 takip ediyorum, \u00e7ok mutlu oluyorum… Bir i\u011fne ucu kadar ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015fsam bu benim i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck onurudur. Sultanl\u0131\u011fa ya da krall\u0131\u011fa \u00f6zenenlere mesaj\u0131m olsun. En b\u00fcy\u00fck taht bu onurdur, insanlar\u0131n y\u00fcre\u011finde k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir yer edinebilmek. <\/p>\n\n\n\n Siz bir m\u00fccadele insan\u0131s\u0131n\u0131z. 8 y\u0131ld\u0131r k\u00f6yde oturmak sizi hi\u00e7 rahats\u0131z etmiyor mu? <\/strong><\/p>\n\n\n\n M\u00fccadeleden hi\u00e7bir zaman vazge\u00e7medim. Az \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi bu bir yas s\u00fcreci benim i\u00e7in. Ayr\u0131ca bizim gibi insanlar e\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015f, \u00f6neri, katk\u0131, deneyim payla\u015f\u0131m\u0131 talep edilirse buna uygun bir pozisyon alabilmeli. Biriktirdiklerimizi, tecr\u00fcbelerimizi aktarabiliriz. Bu da az\u0131msanacak bir \u015fey de\u011fil. Tecr\u00fcbe bamba\u015fka bir \u015feydir. <\/p>\n\n\n\n ‘K\u00dcRD\u00dc H\u0130\u00c7B\u0130R ZAMAN E\u015e\u0130T G\u00d6RMED\u0130LER’<\/strong><\/p>\n\n\n\n 90’l\u0131 y\u0131llar hi\u00e7 ku\u015fku yok ki \u00e7ok zordu ancak, \u00f6rne\u011fin T\u00dcS\u0130AD K\u00fcrt meselesi \u00fczerine raporlar haz\u0131rlayabiliyordu. Bu \u00f6rnek \u00fczerinden T\u00fcrkiye\u2019de d\u00fcnden bug\u00fcne ne de\u011fi\u015fti sizce? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Cumhuriyet K\u00fcrd\u00fcn ink\u00e2r\u0131 \u00fczerine kuruldu. K\u00fcrd\u00fc var eden biri maddi di\u011feri manevi iki kimli\u011fi var. Biri k\u00fclt\u00fcrel boyutuyla inanc\u0131d\u0131r, di\u011feri siyasal boyutuyla varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, dilidir, stat\u00fcs\u00fcd\u00fcr. \u0130ki kimli\u011fini de elinden ald\u0131 devlet. K\u00fcrtleri kumpas kurarak \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekti, \u00e7ekiyor. \u015eu anda Rojava\u2019da sivil yerle\u015fim yerleri bombalan\u0131yor, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi operasyonlar\u0131n ard\u0131 arkas\u0131 kesilmiyor, G\u00fcney K\u00fcrdistan f\u00fczelerle vuruluyor, siyasi suikastlerle kad\u0131nlar, gen\u00e7ler, siviller katlediliyor\u2026 Hi\u00e7bir insan art\u0131k \u201dmilli g\u00fcvenlik\u201d ya da \u201cbeka\u201d gerek\u00e7esiyle topra\u011fa d\u00fc\u015fmesin\u2026 Bu co\u011frafyada evine ate\u015f d\u00fc\u015fenleri bizden daha iyi kimse anlayamaz. Yoksul asker ailelerinin ac\u0131s\u0131n\u0131 da y\u00fcre\u011fimde hissediyorum. Bu \u00fclkenin vicdanl\u0131 insanlar\u0131 var T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131 ve demokratlar\u0131 i\u00e7erisinde. Ge\u00e7en g\u00fcn birini dinledim, diyor ki, \u201cEl insaf, yani bu kadar da sald\u0131r\u0131l\u0131r m\u0131?\u201d K\u00fcrt kendi k\u00f6kenini nerede olursa olsun de\u011fer say\u0131yor, \u00f6yle kabul ediyor ve bunun i\u00e7in m\u00fccadele ediyor.<\/p>\n\n\n\n Sorunuza d\u00f6nersek, i\u015fte 90\u2019l\u0131 y\u0131llardan bu yana bir t\u00fcrl\u00fc anla\u015f\u0131lamayan ve a\u015f\u0131lamayan \u015feylerden biri de budur. T\u00dcS\u0130AD ve ba\u015fka baz\u0131 kurulu\u015flar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporlar da g\u00f6sterdi ki, ger\u00e7ekten K\u00fcrtleri tan\u0131m\u0131yorlar. Bunu mahkemelerde de ifade etmi\u015ftim: \u201cSizinki art\u0131k objektif verilerin d\u0131\u015f\u0131nda patolojik bir vaka. Siz K\u00fcrd\u00fc hep soka\u011f\u0131n\u0131zda boyac\u0131, simit\u00e7i, evinizde hizmetli olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz i\u00e7in o al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 terk edemiyorsunuz. K\u00fcrd\u00fc nas\u0131l e\u015fitim olarak kabul edebilirim a\u00e7maz\u0131, sanc\u0131s\u0131 ya\u015f\u0131yorsunuz.\u201d K\u00fcrtlerin \u00f6n\u00fcn\u00fc art\u0131k hi\u00e7bir \u015feyin alamayaca\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok fark\u0131ndalar ve asl\u0131nda g\u00f6rebiliyorlar.<\/p>\n\n\n\n Toplum de\u011fi\u015fiyor, de\u011fi\u015fti, de\u011fi\u015fmeyen sistemin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131. S\u0131k\u0131nt\u0131 da orada. \u015eeyh Said posterleri gen\u00e7ler taraf\u0131ndan surlara as\u0131l\u0131yorsa demek ki sen hepimizi idam etsen de birileri bir g\u00fcn kalkacak bu davay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek. Bu dava bitmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dava ki\u015filerin \u00e7ok \u00e7ok \u00f6tesinde. Bu dava her t\u00fcrl\u00fc kurumsal alan\u0131n da \u00f6tesinde. Devlet, seni sevmem, tan\u0131mam ama \u00f6zg\u00fcr de b\u0131rakmam diyor. Oysa bu topraklar herkesi kucaklayacak, besleyecek zenginlik ve derinliktedir. Halklar\u0131 dilenci pozisyonuna d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015fs\u00fcn. Buna ne hakk\u0131n var? <\/p>\n\n\n\n ‘MUHATAP SAYIN \u00d6CALAN\u2019DIR’<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2013’te bir \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131. Sonra akamete u\u011frad\u0131, masalar devrildi, mesele daha zor bir yere do\u011fru evrildi. Siz s\u00fcrecin i\u00e7inde olan bir siyaset\u00e7iydiniz. Ne oldu o d\u00f6nem? Masa neden devrildi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2006’da diplomatik \u00e7al\u0131\u015fmalar kapsam\u0131nda Norve\u00e7’e davet edildim. \u201cK\u00fcrt meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne nas\u0131l katk\u0131 sunabiliriz\u201d diye soruldu. Uzun tart\u0131\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan temelde iki noktan\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00f6zellikle \u00e7izdim. \u0130lki; \u00e7at\u0131\u015fan kesimlerin bir masa etraf\u0131nda toplanmas\u0131, di\u011feri de K\u00fcrtlerin bir araya gelmesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrtler da\u011f\u0131n\u0131kken ne T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesine ne de kendilerine katk\u0131 sunabilirler. Her par\u00e7an\u0131n mutlaka \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri vard\u0131r. O \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ortak paydalarda bir araya gelmeleri ve gelen f\u0131rt\u0131nay\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcslemeleri gerekir. Bunlar 2009’a kadar belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde hayata ge\u00e7ti. 2009’da garant\u00f6rl\u00fck sorunu \u00e7\u0131kt\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye \u201csadece K\u00fcrtlerle bu i\u015fi hallederim\u201d dedi ve maalesef o diyalog s\u00fcreci de akamete u\u011frat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n 2012\u2019de o zaman\u0131n Ba\u015fbakan\u0131 Say\u0131n Erdo\u011fan’la bir g\u00f6r\u00fc\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Say\u0131n Be\u015fir Atalay da oradayd\u0131. Ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsam ifade ettim: \u201cBu sistemin kara delikleri yama usul\u00fcyle kapanmaz. Siz ba\u015fbakanken bu anayasan\u0131n art\u0131k bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015fmesi laz\u0131m. Utan\u00e7t\u0131r, 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist rejiminin dikti\u011fi deli g\u00f6mle\u011fini art\u0131k bu toplumun boynuna zorla ge\u00e7irmeyin.\u201d K\u00fcrtlerin muhatapl\u0131\u011f\u0131 konusuna da geldik. Ben d\u00f6nd\u00fcm dedim ki \u201c\u015eu anda sizin d\u0131\u015f\u0131n\u0131zda kim AK Parti’ye g\u00fc\u00e7 getirebilir? O zaman bu \u00e7at\u0131\u015fma s\u00fcrecini sonland\u0131rmak i\u00e7in kim neyi yaratm\u0131\u015fsa onunla oturacaks\u0131n\u0131z. Say\u0131n \u00d6calan orada… Kendisiyle oturup konu\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z. K\u00fcrtlerin temsilcileri var. Onu da yasal zeminin i\u00e7erisinde, birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131rmadan, birbirine kar\u015f\u0131t pozisyona getirmeden, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olarak ele al\u0131p bu s\u00fcrecin alt\u0131ndan ancak kalkabiliriz.<\/p>\n\n\n\n Her kesimi bu sorunun orta\u011f\u0131 haline getirmelisiniz. Sadece iktidar partisi ya da sadece bizim bir kesimimizle bu sorun halledilecek bir sorun de\u011fil. Herkesin sorunu \u00e7\u00fcnk\u00fc. E\u011fer demokratikle\u015fme sa\u011flanam\u0131yorsa bu sorundan kaynakl\u0131. E\u011fer fa\u015fizm bu kadar k\u00f6k sal\u0131yorsa bu sorundan besleniyor. K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e fa\u015fizmin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emezsiniz. Rant bu kadar y\u00fcksek derecede g\u00fcndemde ise kayna\u011f\u0131nda bu sorun yat\u0131yor. \u0130nsan haklar\u0131 ihlalleri bu y\u00fczden bitmiyor.\u201d Hatta dedim ki, \u201cSay\u0131n Ba\u015fbakan, 8 tane polis bir vatanda\u015f\u0131 d\u00f6vemez.\u201d Dedi ki, \u201cLeyla Han\u0131m 8 polis de\u011fildi.\u201d \u201cHadi 5 olsun\u201d dedim\u2026<\/p>\n\n\n\n G\u00f6r\u00fc\u015fmede sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne nas\u0131l yakla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini de anlatt\u0131m: \u201cTaktiksel de\u011fil, stratejik olarak yakla\u015f\u0131n bu soruna. Stratejik yakla\u015f\u0131rsan\u0131z T\u00fcrkiye’nin de \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n T\u00fcrkiye’ye ihtiyac\u0131 var, T\u00fcrkiye’nin de d\u00fcnyaya ihtiyac\u0131 var. Bizim de birbirimize ihtiyac\u0131m\u0131z var. Biz bu co\u011frafyan\u0131n sahiplerinden biriyiz. Siz d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lmak zorundas\u0131n\u0131z.\u201d Daha bir s\u00fcr\u00fc \u015feyi kendisine ifade ettim ve muhatab\u0131n kim oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131kla s\u00f6yledim. Muhatap bellidir. Ortado\u011fu’ya en \u00e7ok kafa yoran Say\u0131n \u00d6calan’d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Ne dedi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Onu \u015fimdilik a\u00e7mayal\u0131m. 2013\u2019teki s\u00fcre\u00e7 pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan tarihsel bir f\u0131rsatt\u0131. Yaln\u0131zca K\u00fcrtler i\u00e7in de\u011fil, Ortado\u011fu halklar\u0131 i\u00e7in de \u00f6yleydi. <\/p>\n\n\n\n ‘S\u0130LAHLAR BIRAKILSIN \u015eARTI’<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015eartlar\u0131 olmu\u015ftur mutlaka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cSilahlar b\u0131rak\u0131ls\u0131n\u201d dedi. Dedim ki, \u201cGer\u00e7ek\u00e7i de\u011fil. Neye dayanarak b\u0131rakacaklar? Bir projeniz var m\u0131? Bu insanlar\u0131 nereye getirece\u011fiz? Nerede konumland\u0131raca\u011f\u0131z?\u201d O kadar net konu\u015ftum. <\/p>\n\n\n\n Erdo\u011fan\u2019\u0131n ba\u015fbakan olmas\u0131 sistemin takti\u011fi miydi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dcmmet\u00e7i anlay\u0131\u015f\u0131 denemek istediler. K\u00fcrtler de zaten bu \u00fcmmetin bir par\u00e7as\u0131. Tekrar \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerinden ve \u00f6zelliklerinden ar\u0131nd\u0131rarak, sadece inan\u00e7 ba\u011flam\u0131nda buraya ba\u011flayabilir miyim? Bunun hesab\u0131n\u0131 yapar sistem. \u201cSizin burada oturman\u0131z bile bu hesab\u0131n sonucudur\u201d dedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015fey denenmi\u015fti, bir tek \u00fcmmet\u00e7ilik denenmemi\u015fti. O da denendi. 2014-2015’den bu yana uygulad\u0131klar\u0131 politikan\u0131n sonucu da bu. Acaba biz korkutarak, yok ederek, cezaevine atarak K\u00fcrtleri tekrar sindirebilir miyiz? Bir 100 y\u0131l daha geri \u00e7ekebilir miyiz? K\u00fc\u00e7\u00fck hesaplar. Daha b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnsene! <\/p>\n\n\n\n ‘\u00d6CALAN\u2019I VE ERDO\u011eAN\u2019I DEVREDEN \u00c7IKARMAK \u0130STED\u0130LER’<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2013’teki bar\u0131\u015f s\u00fcreci asl\u0131nda biraz sizin talep etti\u011finiz \u015fekilde ilerledi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir akil insanlar heyeti kurdular. T\u00fcrkiye’nin her taraf\u0131na gittiler, g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcler. Kandil’le, siyasi partililerle, cezaevleriyle, diasporayla her tarafla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131ld\u0131. \u015eimdi hep sorulan soruya geldik. S\u00fcre\u00e7 neden bozuldu? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu sorunu \u00d6calan\u2019s\u0131z ve Erdo\u011fan\u2019s\u0131z \u00e7\u00f6zmek isteyenler, bu i\u015fi kendi aram\u0131zda \u00e7\u00f6zeriz diyenler oldu. D\u00fcnya kadar risk g\u00f6\u011f\u00fcsleyeceksiniz ve kimileri sizleri bu i\u015fin d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakarak yol almak isteyecekler. Kabul eder miydiniz? Zor. Bu kadar net. Bunu ilk defa duyuyorsunuz de\u011fil mi? Bunu baz\u0131lar\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcne vurdu\u011fum i\u00e7in bu rahatl\u0131kla s\u00f6yl\u00fcyorum. Ki\u015filerin ad\u0131n\u0131 vermeyece\u011fim. AKP’nin i\u00e7indekiler bana dediler ki, \u201cBiliyor musunuz sizinkiler \u00d6calan\u2019\u0131 d\u0131\u015flamak i\u00e7in bu s\u00fcreci bozdular.\u201d Ben de d\u00f6nd\u00fcm dedim ki, \u201cBen ba\u015fka bir \u015fey daha biliyorum. Siz de Erdo\u011fan’s\u0131z bu i\u015fi g\u00f6t\u00fcrmek istedi\u011finiz i\u00e7in s\u00fcre\u00e7 bozuldu.\u201d Tek bir cevap alamad\u0131m. Kar\u015f\u0131mdaki sustu. <\/p>\n\n\n\n Peki ama Erdo\u011fan o zaman g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc, h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc. Buna nas\u0131l izin verebilirdi ki? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Hat\u0131rlayal\u0131m, 7 Haziran 2015 se\u00e7imlerinde Erdo\u011fan ilk defa Meclis\u2019te \u00e7o\u011funlu\u011fu kaybetti. \u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lara ra\u011fmen s\u00fcr\u00fcyordu. \u0130ddia ediyorum ki, tekrar se\u00e7ime gitmeyi engelleyecek bir form\u00fcl yarat\u0131labilseydi, T\u00fcrkiye’deki vicdanl\u0131, duyarl\u0131 kamuoyu, demokratik g\u00fc\u00e7ler, K\u00fcrtlerin bir k\u0131sm\u0131 ve Erdo\u011fan, g\u00fcvenlik\u00e7i zihniyete kar\u015f\u0131 durabilselerdi s\u00fcre\u00e7 farkl\u0131 geli\u015febilirdi. S\u00fcrecin bozulmas\u0131nda Milli G\u00fcvenlik Kurulu kararlar\u0131n\u0131n mutlaka etkisi olmu\u015ftur ama sadece MGK kararlar\u0131yla bozuldu\u011fu tek ba\u015f\u0131na yan\u0131t olamaz. Bu sorunu \u00e7\u00f6zebilmek i\u00e7in iktidar g\u00fcc\u00fc \u00f6nemliydi. O zaman da s\u00f6ylemi\u015ftim, \u201c\u0130kinci bir se\u00e7ime (1 Kas\u0131m 2015) gidersek korkar\u0131m ki 90\u2019lar\u0131 arar hale geliriz.\u201d O d\u00f6nem dirsek temas\u0131 kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ve Erdo\u011fan\u2019la g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc. Ama art\u0131k \u00e7ok ge\u00e7ti. <\/p>\n\n\n\n Nas\u0131l bir dirsek temas\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bilmiyorum. O kadar\u0131 da ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara kals\u0131n. Bu s\u00fcrecin ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131 ben de isterim. <\/p>\n\n\n\n S\u00fcrecin bozulmas\u0131yla ilgili AK Partililerden de DEM Partililerden de kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 su\u00e7lamalar duyuyoruz. Ama s\u00fcrecin bozulma gerek\u00e7eleriyle ilgili neredeyse somut hi\u00e7bir \u015fey \u00f6\u011frenemiyoruz. Hep kamuoyundan bir \u015fey gizleme \u00e7abas\u0131 var sanki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130nan\u0131n iki parti aras\u0131nda ne konu\u015fuldu\u011funu bilmiyorum. Ben daha \u00e7ok G\u00fcney K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi\u2019ne endeksli bir diplomatik \u00e7al\u0131\u015fmayla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131m. Bilmiyorum yani ne konu\u015fuluyordu. Rutin heyet g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde yer almad\u0131m. Yaln\u0131zca, en son g\u00f6r\u00fc\u015fmemizde, Say\u0131n \u00d6calan’\u0131n Dolmabah\u00e7e Mutabakat metnine ili\u015fkin ele\u015ftirileri oldu. <\/p>\n\n\n\n O metin k\u00f6t\u00fc m\u00fcyd\u00fc? \u00d6calan yetersiz mi bulmu\u015ftu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dolmabah\u00e7e bulu\u015fmas\u0131 kamuoyu a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 ve \u00f6nemliydi. Metnin i\u00e7eri\u011fi ve haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131na dair detaylara vak\u0131f de\u011filim. <\/p>\n\n\n\n ‘\u00d6CALAN K\u00dcRTLERDE B\u0130R R\u00d6NESANS GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130RD\u0130’<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6calan meseleyi \u00e7\u00f6zer miydi? B\u00f6yle bir g\u00fcc\u00fc var m\u0131yd\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Tabii ki vard\u0131. H\u00e2l\u00e2 da var. Sorunu en iyi bilenlerdendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7ta bu devasa hareketi en az 40 y\u0131ld\u0131r ayakta tutan onun \u00f6ng\u00f6r\u00fcleridir. Onun fikriyat\u0131d\u0131r. \u015eimdi K\u00fcrt hareketi denilince T\u00fcrkiye\u2019de akla sadece \u00e7at\u0131\u015fma geliyor. Halbuki bunun k\u00fclt\u00fcrel, felsefik boyutu var. Bunun bir \u00f6rg\u00fctleme d\u00fczeyi var. Bunun \u00e7a\u011fda\u015f ya\u015fam bi\u00e7imi vard\u0131r. Yani K\u00fcrtlerde bir r\u00f6nesans ger\u00e7ekle\u015fti. Bir g\u00f6r\u00fc\u015fmede dedi ki \u201cBen devrim yapamad\u0131m.\u201d \u201cHay\u0131r, ba\u015far\u0131l\u0131s\u0131n\u0131z\u201d dedim. \u201cSovyetler Birli\u011fi’nde devrim yap\u0131ld\u0131. Proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kuruldu. Ama 70 y\u0131l dayanabildi. Ama siz zihinsel devrimi yapt\u0131n\u0131z. Bunun en somut ve \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fi de K\u00fcrt kad\u0131n\u0131d\u0131r\u201d dedim. \u00d6yle deyince g\u00fcl\u00fcmsedi. \u201c\u00d6yle mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun\u201d diye sordu, \u201cEvet, \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d dedim. <\/p>\n\n\n\n Tart\u0131\u015f\u0131yordunuz baz\u0131 meseleleri, de\u011fil mi? \u0130mral\u0131\u2019ya sadece talimat almaya gitmiyordunuz yani?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tabii ki. Kendisinin bu konuda \u00e7ok sayg\u0131n bir yakla\u015f\u0131m\u0131na tan\u0131k olduk. \u201cBenim ad\u0131ma \u015funu yap\u0131n demem. Ama kendi halk\u0131n ad\u0131na ne yapmak istiyorsan serbestsin. Halk ad\u0131na yap\u0131n\u201d diyordu. <\/p>\n\n\n\n \u00d6calan bu i\u015fi \u00e7\u00f6zebilirdi, kararl\u0131yd\u0131, niyeti oydu diyorsunuz. Erdo\u011fan’da da b\u00f6yle bir kararl\u0131l\u0131k hissetmi\u015f miydiniz? Meseleyi \u00e7\u00f6zmeye hakikaten istekli miydi? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konuda K\u00fcrtlerin b\u00fcy\u00fck ku\u015fkular\u0131 g\u00f6zlemleniyor. <\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6calan, \u201cEn g\u00f6rkemli sava\u015f bile bar\u0131\u015ftan daha de\u011ferli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcr. Bar\u0131\u015f s\u00fcreci ise b\u00fcy\u00fct\u00fcr\u201d diyordu. Eksik \u015feyler olabilir ama \u00e7aba gerekiyor. Y\u0131k\u0131m kolayd\u0131r ama in\u015fa \u00e7ok zordur. \u201cAd\u0131m ad\u0131m gidece\u011fiz\u201d dedi. Peki, iktidar\u0131n t\u00fcm\u00fc stratejik yakla\u015f\u0131yor muydu? Demin ifade ettim, orada da ayn\u0131 bizdeki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. Her \u015feyi se\u00e7ime endeksleyerek konumland\u0131lar ve b\u00f6yle bir tabloyu T\u00fcrkiye halklar\u0131na reva g\u00f6rd\u00fcler. <\/p>\n\n\n\n ‘BU SORUN HERKES\u0130 YAKMAYA BA\u015eLADI’<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci Erdo\u011fan\u2019\u0131n inisiyatifi d\u0131\u015f\u0131nda m\u0131 bitti?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 \u201cs\u00fcreci dondurucuya kald\u0131rd\u0131m\u201d diyor. E art\u0131k miad\u0131 ge\u00e7mek \u00fczere, bence dondurucudan \u00e7\u0131kar\u0131p bu i\u015fi esastan ele almak gerekiyor. Zaman kaybetmeden… Ama g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki b\u00f6yle bir \u00e7abalar\u0131 yok. Art\u0131k zaman\u0131 \u00f6telemeye, ertelemeye tahamm\u00fcl kalmad\u0131, anlatabiliyor muyum?<\/p>\n\n\n\n Ortado\u011fu’nun geneline bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ko\u015fullar bunu herkese dayat\u0131yor. K\u00fcrtlere de dayat\u0131yor, T\u00fcrkiye Devleti’ne de dayat\u0131yor. Hayat dayat\u0131yor, toplumun beklentisi oradan \u00e7\u0131k\u0131yor. K\u00fcrtler \u00f6l\u00fcme a\u015f\u0131k de\u011fil. K\u00fcrtlerin devleti y\u0131kmak gibi bir yakla\u015f\u0131mlar\u0131 yok zaten, bir hak aray\u0131\u015f\u0131 var, yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir bi\u00e7imde direnmek zorunda kal\u0131yor. Devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bor\u00e7lar\u0131 art\u0131k milyar dolarlar\u0131 \u00e7oktan a\u015ft\u0131. E bu borcu nas\u0131l \u00f6deyeceksin? Bar\u0131\u015f h\u00e2kim olsa bu topraklar kimi beslemez? Hi\u00e7 Ukrayna’dan bu\u011fday, mercimek almana gerek yok. Bir diyalog geli\u015ftirsen, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir i\u015f birli\u011fine gitsen Avrupa’y\u0131 da \u0131s\u0131tabilecek kaynaklara sahibiz\u2026 \u0130ktidar\u0131 ve muhalefetiyle enerji, zaman ve kaynaklar buna harcanmal\u0131. Bu sorun herkesi yakmaya ba\u015flad\u0131. <\/p>\n\n\n\n 2013’te bu niye olmad\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Yeterince \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131k diyelim. Yeterince anlatamad\u0131k. \u0130ki taraf i\u00e7in de s\u00f6yl\u00fcyorum. Devlet yeterince tedbir geli\u015ftirmedi ya da net bir tutum belirlemedi. Diplomatik, politik ve kitlesel boyutuyla biz de \u00e7ok da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131k. Yap\u0131 olarak da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131k. Kimse di\u011feriyle bir \u015fey payla\u015fm\u0131yordu. \u00d6yle bir s\u0131k\u0131nt\u0131 da vard\u0131. <\/p>\n\n\n\n \u2018SEN \u00d6L\u00dcM ORUCUNA G\u0130DERSEN B\u0130L K\u0130 B\u0130NLERCES\u0130 SEN\u0130NLE \u00d6LECEK\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bilgi payla\u015f\u0131lmad\u0131 m\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bilgi payla\u015fmay\u0131nca istersen en tepede ol, bir \u015fey yapamazs\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrekli \u015fu kayg\u0131y\u0131 ta\u015f\u0131rs\u0131n, acaba ne yaparsam zarar vermem? Zarar verme pozisyonunda olmak istemem. Tam tersine; kendi ger\u00e7ekli\u011fimi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumda ben katk\u0131 sunmak \u00fczere pozisyon al\u0131r\u0131m. Bilgi payla\u015f\u0131lsa netle\u015fme sa\u011flan\u0131r. Netle\u015fme sa\u011flan\u0131rsa o prati\u011fe yans\u0131r. O d\u00f6nem \u015fehir merkezlerinde \u00e7at\u0131\u015fmalar devam ediyor ve her yerden \u00f6l\u00fcm haberleri geliyordu. Bu yerle\u015fim yerlerine giri\u015f yap\u0131lmas\u0131na izin verilmiyordu. Biz de milletvekili arkada\u015flar\u0131m\u0131z ve parti te\u015fkilat\u0131m\u0131zla birlikte Midyat\u2019tan Cizre\u2019ye gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. \u00c7\u00fcnk\u00fc Cizre\u2019den korkun\u00e7 haberler geliyordu ve biz de ablukay\u0131 yar\u0131p halk\u0131m\u0131za ula\u015fmak istiyorduk. Tabi g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri her noktada b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leriyle ge\u00e7i\u015fimizi engellemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Biz de y\u00fcr\u00fcyerek gitmeyi kararla\u015ft\u0131rd\u0131k. En son \u0130dil\u2019de de durdurulunca arkada\u015flar\u0131m\u0131zla beraber bir durum de\u011ferlendirme toplant\u0131s\u0131 yapmak \u00fczere burada kald\u0131k.<\/p>\n\n\n\n Toplant\u0131da bir grup arkada\u015f\u0131n orada kurulan barikat\u0131 a\u015farak Cizre\u2019ye ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 geri kalanlar\u0131n ise kamuoyunu bilgilendirmek i\u00e7in bir a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131nda karar k\u0131l\u0131nd\u0131. A\u00e7\u0131klamay\u0131 da benim yapmam istendi. Orada hem Cizre\u2019ye ula\u015fma hem de \u00f6l\u00fcmlerin durmas\u0131 ad\u0131na her \u015feyi yapabilece\u011fimizi vurgulamak i\u00e7in \u00e7at\u0131\u015fan her iki tarafa da seslenerek \u00f6l\u00fcmlerin durmamas\u0131 halinde \u00f6l\u00fcm orucuna ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledim. Bu a\u00e7\u0131klamadan birka\u00e7 saat sonra bir temas sa\u011fland\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmalar bir s\u00fcreli\u011fine durdu.<\/p>\n\n\n\n Ertesi g\u00fcn de Cizre\u2019ye girebildik. Amac\u0131m bu gen\u00e7lerin, bu sivil insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmekti. Az \u00f6nce belirtti\u011fim gibi bir s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda bilgi sahibi olmazsan s\u00fcrece zarar verir miyim vermez miyim kayg\u0131s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yorsun. \u201cSen \u00f6l\u00fcm orucuna gidersen bil ki binlercesi seninle \u00f6lecek\u201d dendi. \u201cAmac\u0131m bu \u00f6l\u00fcmleri durdurmak. Bir ki\u015fi bile benimle \u00f6l\u00fcme giderse ve ben kurtulursam kendimi asla affetmem, bunu kald\u0131ramam.\u201d Yapamazd\u0131m. Ama\u00e7 \u00f6l\u00fcmleri durdurmaksa ve yapacaklar\u0131mla o ama\u00e7tan uzakla\u015f\u0131yorsam; bir tek insan\u0131n dahi \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebebiyet vermemek i\u00e7in orada durup s\u00f6z\u00fcm\u00fc yutmak durumunda kald\u0131m. \u0130lk kez s\u00f6z\u00fcm\u00fc yuttum. Yoksa siyasal \u00e7izgi olarak bakt\u0131\u011f\u0131mda ne d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fsem ona g\u00f6re davrand\u0131m ve ya\u015fad\u0131m bug\u00fcne kadar. Tarihimiz b\u00f6yle, biz b\u00f6yle \u00f6\u011frendik.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcneyle ilgili ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bar\u0131\u015f s\u00fcrecinden ba\u015flayarak diyelim… Sizin orayla da temaslar\u0131n\u0131z vard\u0131. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bar\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in emek veren herkese minnettar\u0131z. B\u00f6yle bir zamanda Mam Celal\u2019i (Talabani) de mutlaka hat\u0131rlamak ve hakk\u0131n\u0131 teslim etmek gerekir. Hayat\u0131 boyunca T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt sorununun demokratik ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00e7abalad\u0131. Tabii Kek Mesut ve Ne\u00e7irvan Barzani\u2019nin de \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinde \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 oldu. Egemen g\u00fc\u00e7ler de K\u00fcrtlerin da\u011f\u0131n\u0131k ve par\u00e7al\u0131 halinden besleniyor, ne yaz\u0131k ki. Do\u011fal olmayan siyasal s\u0131n\u0131rlar zaten bir halk\u0131 parampar\u00e7a etmi\u015f. Oysa K\u00fcrtler birbirlerine rakip de\u011fil. K\u00fcrtler bulunduklar\u0131 her yerde bir yandan varl\u0131k m\u00fccadelesi verirken, di\u011fer yandan birbirlerini tan\u0131ma ve anlama s\u00fcreci ya\u015f\u0131yor. Nas\u0131l bir ili\u015fki a\u011f\u0131 geli\u015ftirilecek, bu nas\u0131l kal\u0131c\u0131, dayan\u0131kl\u0131 ve verimli bir hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek?<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn bunlar i\u00e7in konu\u015fmak, diyalog kurmak gerekir. K\u00fcrtler kendi birliklerini sa\u011flayabilmeli. T\u00fcrkiye de Rojava\u2019n\u0131n bar\u0131\u015f ve diyalog \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na bombalayarak de\u011fil, daha \u00f6nce oldu\u011fu gibi diplomatik ili\u015fki ve temas kurarak yan\u0131t vermeli, kom\u015fuluk geli\u015ftirmeli t\u0131pk\u0131 G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019la geli\u015ftirdi\u011fi ili\u015fki gibi\u2026 <\/p>\n\n\n\n .<\/p>\n\n\n\n Siz umutlusunuz, anlad\u0131m. Ama, “Leyla Han\u0131m yeni bir s\u00fcre\u00e7 ihtimali var, siz de bize kat\u0131l\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z” gibi bir teklif geldi mi size? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Onu a\u00e7mayal\u0131m. Zaman zaman insanlar g\u00f6r\u00fc\u015flerime ba\u015fvurabiliyor. Size aktard\u0131klar\u0131m\u0131 onlarla da payla\u015f\u0131yorum. Hi\u00e7bir sans\u00fcr koymadan d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi ifade ediyorum b\u00fct\u00fcn kesimlerle. G\u00fcnl\u00fck siyaset ve dava hem ayr\u0131 hem de birbirini b\u00fct\u00fcnleyen \u015feylerdir. Birini di\u011ferinden kopar\u0131rsan\u0131z eksik kal\u0131r. O nedenle g\u00fcnl\u00fck siyaset mutlaka yap\u0131lmal\u0131. Ama bir davan\u0131n oldu\u011fu bilinciyle hareket edilmeli. Bu dava Leyla’dan da b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, Ali’den de, Ay\u015fe’den, Fatma’dan da b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu dava biz olsak da olmasak da sa\u011flam temeller \u00fczerinde in\u015fa edildi. Kitlemiz sa\u011flam. Halk\u0131m\u0131za sonsuz g\u00fcven duyuyorum. Gen\u00e7likten m\u00fcthi\u015f umutluyum. Bir i\u011fne ucu kadar ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015fsak ya da bir katk\u0131m\u0131z olmu\u015fsa ancak mutluluk duyabilirim. <\/p>\n\n\n\n R\u00f6portaj: Vecdi Erbay<\/p>\n\n\n\n Kaynak:Gazete Duvar<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Leyla Zana sessizli\u011fini Gazete Duvar i\u00e7in bozdu: \u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinin biti\u015fini, yeni bir s\u00fcre\u00e7 ihtimalini, siyasete dair d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve 2015’ten bu yana ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131… Leyla Zana 12 Eyl\u00fcl mahpushaneleri kap\u0131s\u0131nda hayat\u0131, siyaseti, devleti, direni\u015fi, \u00f6rg\u00fctlenmeyi \u00f6\u011frenmi\u015f bir K\u00fcrt kad\u0131n siyaset\u00e7i. Siyaset sahnesine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bu yana tutumuyla, s\u00f6yledikleriyle, yapt\u0131klar\u0131yla K\u00fcrt halk\u0131 \u00fczerinde etkili oldu. K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24665,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-24664","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24664"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24664\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24668,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24664\/revisions\/24668"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}.<\/p>\n\n\n\n
.<\/p>\n\n\n\n