{"id":112252,"date":"2026-02-09T10:24:04","date_gmt":"2026-02-09T10:24:04","guid":{"rendered":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=112252"},"modified":"2026-02-09T10:24:04","modified_gmt":"2026-02-09T10:24:04","slug":"deprem-degil-ihmal-olduruyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=112252","title":{"rendered":"DEPREM DE\u011e\u0130L, \u0130HMAL \u00d6LD\u00dcR\u00dcYOR\u2026"},"content":{"rendered":"<p>Japonya\u2019da, \u015eili\u2019de, Yeni Zelanda\u2019da benzer b\u00fcy\u00fckl\u00fckte depremler oluyor. Ancak orada binalar y\u0131k\u0131lm\u0131yor, insanlar \u00f6lm\u00fcyor ya da \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 kay\u0131plarla atlat\u0131l\u0131yor. Bizde ise 5\u2019in \u00fczerindeki hemen her deprem y\u0131k\u0131c\u0131, her deprem bir toplu mezara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. <strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc biz depremle de\u011fil, ihmal, rant ve denetimsizlikle s\u0131nan\u0131yoruz.<\/strong><\/p>\n<p>Ben bu ger\u00e7e\u011fi kitaplardan de\u011fil, enkaz\u0131n i\u00e7inden biliyorum. Gazeteci kimli\u011fimden \u00f6nce, bu \u00fclkenin deprem haf\u0131zas\u0131nda derin yaralar ta\u015f\u0131yan bir yurtta\u015f\u0131m.<\/p>\n<p>6 Eyl\u00fcl 1975 Lice depreminde birinci dereceden onlarca yak\u0131n\u0131m\u0131 kaybettim. Hen\u00fcz \u00e7ocuk ya\u015fta, topra\u011f\u0131n insan\u0131 nas\u0131l yuttu\u011funa tan\u0131kl\u0131k ettim.<\/p>\n<p>Bir y\u0131l sonra, 24 Kas\u0131m 1976\u2019da Van Muradiye ve \u00c7ald\u0131ran depremi\u2026 Yine k\u0131\u015ft\u0131. Yine so\u011fuktu. Ailemle birlikte \u00e7ad\u0131rlarda ge\u00e7en g\u00fcnleri, donan geceleri, yoklu\u011fu, \u00e7aresizli\u011fi ya\u015fad\u0131m.<\/p>\n<p>Ve aradan on y\u0131llar ge\u00e7ti\u2026<\/p>\n<p>6 \u015eubat 2023 sabah\u0131, bu kez Diyarbak\u0131r\u2019da yakaland\u0131m depreme. Sabaha kar\u015f\u0131yd\u0131. Uykum ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Balkonda, karla kar\u0131\u015f\u0131k hafif ya\u011fmuru izliyordum. Yata\u011fa d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde k\u0131sa bir sars\u0131nt\u0131 oldu. <strong>\u2018Ge\u00e7ti\u2019<\/strong> dedim. Tam uzanacakt\u0131m ki\u2026<\/p>\n<p>Deprem durmad\u0131.<\/p>\n<p>Aksine, k\u0131yamet koptu.<\/p>\n<p>Evden kendimizi zor att\u0131k. Arabaya s\u0131\u011f\u0131nd\u0131k. Radyoyu a\u00e7t\u0131k. Dakikalar ilerledik\u00e7e felaketin boyutu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin tam 11 ili etkilenmi\u015fti. Her yerden k\u00f6t\u00fc haberler geliyordu.<\/p>\n<p><strong>ENKAZ ALTINDA \u0130NSANLAR, ENKAZ \u00dcST\u00dcNDE S\u0130YASET<\/strong><\/p>\n<p>Sonraki g\u00fcnlerde bilan\u00e7o a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ok a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Muhalefet iktidar\u0131 su\u00e7lad\u0131, iktidar muhalefeti\u2026<\/p>\n<p>Ama ben sokaktaki vatanda\u015f\u0131 dinledim. Depremzedeyi dinledim.<\/p>\n<p>Ortak c\u00fcmle \u015fuydu:<\/p>\n<p><strong>\u2018Yard\u0131mlar ge\u00e7 geldi.\u2019<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u2018\u0130\u015f makineleri yoktu.\u2019<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u2018\u0130lk \u00fc\u00e7 g\u00fcn kimse yoktu.\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Bu sadece bir iddia de\u011fildi; enkaz ba\u015f\u0131nda bekleyen binlerce insan\u0131n ortak feryad\u0131yd\u0131. Ate\u015f d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yeri yak\u0131yordu ama ate\u015fin nas\u0131l yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 herkes g\u00f6r\u00fcyordu. Siyaset\u00e7iler ekranlarda birbirinin \u00fczerine basarken, vatanda\u015f so\u011fukta, \u00e7amurda, y\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n i\u00e7inde peri\u015fand\u0131.<\/p>\n<p>K\u0131sa s\u00fcrede 650 binin \u00fczerinde konut vaadi verildi. Bug\u00fcn gelinen noktada, resmi rakamlara g\u00f6re 455 bin konut ve i\u015fyeri hak sahiplerine teslim edilebildi. \u00dcstelik baz\u0131 iktidar yanl\u0131s\u0131 kalemler, i\u015fin ahlaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da zorlad\u0131. Konteynerde ya\u015fayan insanlar\u0131n, <strong>\u2018elektrik ve su paras\u0131 \u00f6dememek i\u00e7in konteyneri tercih etti\u011fi\u2019<\/strong> gibi s\u00f6zler kuruldu. <strong>Bu art\u0131k cehalet de\u011fil, vicdans\u0131zl\u0131kt\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Depremin \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k alt\u0131 ay ge\u00e7mi\u015fti ki bir ajans ad\u0131na Hatay\u2019a gittim. Gazeteci refleksiyle de\u011fil, insan kalbimle g\u00f6rd\u00fcm oray\u0131. Aylar ge\u00e7mesine ra\u011fmen sanki bir film platosuna girmi\u015f gibiydiniz.<\/p>\n<p><strong>Sa\u011fl\u0131 sollu her yer y\u0131k\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Toz, beton, sessizlik\u2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7ok berbat bir manzara\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Hatay\u2019da insanlar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 dinlerken haber yazmakta zorland\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc her hikaye ba\u015fka bir y\u0131k\u0131md\u0131. Kimi annesini, kimi babas\u0131n\u0131\u2026 Kimi e\u015fini, kimi \u00e7ocu\u011funu\u2026 Kimi her \u015feyini kaybetmi\u015fti. Bu meslek insana \u00e7ok \u015fey g\u00f6sterir ama bu bamba\u015fkayd\u0131.<\/p>\n<p><strong>DEPREM \u00d6LD\u00dcRMEZ, RANT VE \u0130MAR AFFI \u00d6LD\u00dcR\u00dcR<\/strong><\/p>\n<p>Art\u0131k ger\u00e7e\u011fi e\u011fip b\u00fckmeden konu\u015fmak zorunday\u0131z.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de depremler de\u011fil, \u00e7\u00fcr\u00fck binalar \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Denetimsizlik \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rant h\u0131rs\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ve her se\u00e7im \u00f6ncesi \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p servis edilen imar bar\u0131\u015flar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor<\/strong>. <strong>\u0130mar aff\u0131, masum bir d\u00fczenleme de\u011fildir. \u0130mar aff\u0131, ertelenmi\u015f bir cinayettir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Japonya\u2019da 7\u2019nin \u00fczerindeki depremlerde bile y\u0131k\u0131m s\u0131n\u0131rl\u0131yken, bizde 5.5\u2019ta \u015fehirler yerle bir oluyorsa bunun ad\u0131 kader de\u011fildir. Bu, bilimden uzak \u015fehircilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, m\u00fchendisli\u011fin hi\u00e7e say\u0131lmas\u0131n\u0131n sonucudur.<\/strong><\/p>\n<p>Modern \u00fclkeler \u015funu yapt\u0131:<\/p>\n<p><strong>Fay hatlar\u0131n\u0131 esas alan \u015fehirler kurdu.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kat say\u0131s\u0131n\u0131 zemine g\u00f6re belirledi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Denetimi m\u00fcteahhide de\u011fil, devlete b\u0131rakt\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Depremi de\u011fil, y\u0131k\u0131m\u0131 \u00f6nlemeyi merkeze ald\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Biz ne yapt\u0131k?<\/p>\n<p><strong>Dere yataklar\u0131na bina diktik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Fay hatlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne imar verdik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u2018Nas\u0131l olsa af \u00e7\u0131kar\u2019 diyerek ka\u00e7ak yap\u0131y\u0131 \u00f6d\u00fcllendirdik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sonra da enkaz ba\u015f\u0131nda kader dedik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Art\u0131k bu \u00fclkenin ba\u015fka bir l\u00fcks\u00fc yok.<\/strong><\/p>\n<p>Depremle ya\u015famay\u0131 de\u011fil, depreme diren\u00e7li \u015fehirler kurmay\u0131 \u00f6\u011frenmek zorunday\u0131z.<\/p>\n<p><strong>Bu bir siyasi mesele de\u011fil.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu bir hayat memat meselesidir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Depremzedelerin sesi duyulmal\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bilim insanlar\u0131 karar masas\u0131na oturmal\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130mar aff\u0131 kelimesi bu \u00fclkenin s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnden tamamen \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Aksi halde bir sonraki depremde yine ayn\u0131 c\u00fcmleyi kurar\u0131z: \u2018\u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir ac\u0131 ya\u015fad\u0131k.\u2019<\/p>\n<p>Ama art\u0131k kimse buna inanmaz.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bu ac\u0131, g\u00f6re g\u00f6re gelen bir felakettir.<\/p>\n<p><strong>Sevgiyle kal\u0131n.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye bir deprem \u00fclkesidir. Bu bir ger\u00e7ek. Anadolu topraklar\u0131, tarih boyunca defalarca sars\u0131ld\u0131, y\u0131k\u0131ld\u0131, yeniden kuruldu. Ancak ac\u0131 olan \u015fu ki; deprem do\u011fal, y\u0131k\u0131m kader de\u011fil. Bug\u00fcne kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her b\u00fcy\u00fck afette kay\u0131plar\u0131n artmas\u0131n\u0131n temel nedeni, yerel ve merkezi y\u00f6netimlerin y\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen ihmalkarl\u0131klar\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":112253,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-112252","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112252"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112254,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112252\/revisions\/112254"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/112253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=112252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=112252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}