{"id":111861,"date":"2025-12-30T15:37:25","date_gmt":"2025-12-30T15:37:25","guid":{"rendered":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=111861"},"modified":"2025-12-30T15:37:25","modified_gmt":"2025-12-30T15:37:25","slug":"dunyayi-biz-nereye-itiyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=111861","title":{"rendered":"D\u00dcNYA\u2019YI B\u0130Z NEREYE \u0130T\u0130YORUZ?"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler sadece haber de\u011fil; insanl\u0131\u011f\u0131n ac\u0131 ger\u00e7eklerinin aynas\u0131. Ve art\u0131k sormam\u0131z gereken soru yaln\u0131zca; \u2018D\u00fcnya nereye gidiyor?\u2019 de\u011fil, \u2018D\u00fcnya\u2019y\u0131 biz nereye itiyoruz?\u2019 \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya bir makine de\u011fil; bizim politikalar\u0131m\u0131z\u0131n, \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131n ve vicdanlar\u0131m\u0131z\u0131n toplam yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<br \/>\nBug\u00fcn olup bitenler sadece bug\u00fcn\u00fc de\u011fil, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ve torunlar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fini de \u015fekillendiriyor. \u0130klimden ekonomiye, sava\u015ftan teknolojiye kadar her \u015fey h\u0131zla de\u011fi\u015fiyor. Ve insanl\u0131k, belki de ilk kez bu kadar \u00e7ok krizi ayn\u0131 anda ya\u015f\u0131yor.<br \/>\n\u00c7ARPICI D\u00dcNYA RAKAMLARI<br \/>\n-Temiz Suya Eri\u015fim<br \/>\nD\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k 2 milyar 1 milyonu, temiz i\u00e7me suyuna eri\u015femiyor; her 4 ki\u015fiden 1\u2019i bu temel ihtiya\u00e7tan mahrum.<br \/>\n3 milyar 4 milyon ki\u015fi sanitasyon (hijyen i\u00e7in gerekli ko\u015fullar) hizmetlerine ula\u015fam\u0131yor, 1 milyar 7 milyon ki\u015fi temel hijyen imkanlar\u0131ndan yoksun.<br \/>\nBunlar sadece birer rakam de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hastal\u0131k, \u00f6l\u00fcm ve \u00e7aresizlik demek.<br \/>\n-A\u00e7l\u0131k ve G\u0131da G\u00fcvensizli\u011fi<br \/>\n673 milyon insan a\u00e7l\u0131kla m\u00fccadele ediyor, d\u00fcnya n\u00fcfusunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc yeterli yiyece\u011fe ula\u015fam\u0131yor.<br \/>\n2 milyar 3 milyon ki\u015fi yeterli ve d\u00fczenli g\u0131daya eri\u015femiyor.<br \/>\nBu sadece yemek sorunu de\u011fil; gelecek nesillerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fim hakk\u0131n\u0131n elinden al\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na da geliyor.<br \/>\n-E\u011fitimden Mahrumiyet<br \/>\nY\u00fcz milyonlarca \u00e7ocuk ve gen\u00e7 e\u011fitim d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131yor. Bu da, sadece s\u0131n\u0131flarda yokluk de\u011fil; gelecek f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<br \/>\n-Sa\u011fl\u0131k Hizmetlerine Eri\u015fim Eksikli\u011fi<br \/>\nMilyarlarca insan, temel sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden mahrum durumda. Bu, basit hastal\u0131klar\u0131n bile \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabildi\u011fi bir d\u00fcnyaya i\u015faret ediyor.<br \/>\n-Silah Ticaretinde Rekorlar ve \u00d6l\u00fcm Ticareti<br \/>\nD\u00fcnya genelinde 100 milyondan fazla insan silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar nedeniyle evini terk etmek zorunda kald\u0131. Evlerini, yuvalar\u0131n\u0131, insanl\u0131k onurlar\u0131n\u0131 yitiren milyonlarca insan\u2026<br \/>\nSilah sat\u0131\u015f\u0131 devasa bir end\u00fcstri\u2026 D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck 100 silah \u00fcreticisi \u015firketi 2024\u2019te yakla\u015f\u0131k 679 milyar dolar gelir elde etti. Bu t\u00fcm zamanlar\u0131n en y\u00fcksek seviyesi. S\u00f6z konusu \u015firketler, sava\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fmalar ne kadar yo\u011fun olursa o kadar \u2018kazan\u00e7\u2019 sa\u011fl\u0131yor.<br \/>\nSadece ABD merkezli silah sat\u0131\u015flar\u0131 2024\u2019te 300 milyar dolar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu sava\u015f b\u00f6lgelerine ve b\u00fcy\u00fck devletlere sat\u0131ld\u0131.<br \/>\nD\u00fcnyada silah ticaretinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, birka\u00e7 \u00fclke ve dev \u015firketin elinde toplanm\u0131\u015f durumda, bu durum \u2018\u00f6l\u00fcm ticaretinin\u2019 k\u00fcreselle\u015fti\u011fini g\u00f6steriyor.<br \/>\n2024, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan bu yana en y\u00fcksek say\u0131da devletleraras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 y\u0131llardan biri oldu ve yakla\u015f\u0131k 160 bin ki\u015fi \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 \u015fiddet nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<br \/>\nK\u00fcresel \u00e7apta hafif silahlar nedeniyle y\u0131lda tahmini 300 bin ile 500 bin ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybediyor, bunlar sadece sava\u015fta de\u011fil, \u00e7at\u0131\u015fma sonras\u0131 istikrars\u0131zl\u0131k ve su\u00e7larda \u00f6lenler.<br \/>\nBu resim tesad\u00fcfi de\u011fil. Bu, politik \u00e7\u0131karlar, silah lobilerinin g\u00fcc\u00fc ve insanl\u0131k de\u011ferlerinin geri planda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya tasarrufudur. Silah ticareti art\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc sava\u015flar ve \u00e7at\u0131\u015fmalar \u2018kazan\u00e7\u2019 sa\u011fl\u0131yor. Can kay\u0131plar\u0131 y\u00fckseliyor, bombalar ve mermiler insan bedenini hedef al\u0131yor. Ve bu silahlar sadece s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine gitmiyor. Krizleri daha derinle\u015ftiriyor, sosyal yap\u0131lar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcyor.<br \/>\n\u0130NSANLIK, B\u0130R KARAR ANINDA<br \/>\nD\u00fcnya bir makine de\u011fildir; D\u00fcnya, bizim se\u00e7imlerimizin yank\u0131s\u0131d\u0131r. Ve \u015fu ger\u00e7e\u011fi kabul etmeliyiz; D\u00fcnya, biz nereye itiyorsak oraya gidiyor.<br \/>\nE\u011fer biz; insan onurunu, bar\u0131\u015f\u0131, e\u011fitimi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, temiz suyu, \u00f6ncelersek; bu ac\u0131lar gerileyebilir.<br \/>\nAma \u00e7\u0131kar odakl\u0131 sava\u015f ekonomisi ve silah ticaretine teslim olursak\u2026 O zaman d\u00fcnya sadece haberlerde ac\u0131 hik\u00e2yeler izledi\u011fimiz bir yer olmaya devam edecek. Bu karanl\u0131k tabloyu de\u011fi\u015ftirecek olan sadece bir g\u00fc\u00e7 var; \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131 ve ortak iradesi.<br \/>\nBu rakamlar\u0131n \u00e7o\u011fu 2024 y\u0131l\u0131na ait, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla 2025 rakamlar\u0131 daha da y\u00fcksek \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<br \/>\nBu arada t\u00fcm okurlar\u0131m\u0131z\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n yeni y\u0131l\u0131n\u0131 kutluyorum. Umar\u0131m sevginin, karde\u015fli\u011fin h\u00e2kim oldu\u011fu, sava\u015f baronlar\u0131n\u0131n de\u011fil, bar\u0131\u015f yanl\u0131lar\u0131n\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 bir y\u0131l olur.<br \/>\nSevgiyle kal\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her sabah haberleri a\u00e7\u0131yoruz; Bir yerde sava\u015f, bir ba\u015fka yerde yoksulluk, milyonlarca insan susuzlukla bo\u011fu\u015fuyor, \u00e7ocuklar okula gidemiyor, hastalar tedavi bulam\u0131yor\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":111862,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-111861","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111861"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":111863,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111861\/revisions\/111863"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/111862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}