{"id":110120,"date":"2025-09-10T18:54:40","date_gmt":"2025-09-10T18:54:40","guid":{"rendered":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=110120"},"modified":"2025-09-10T18:54:40","modified_gmt":"2025-09-10T18:54:40","slug":"tso-baskani-celiktarimda-surdurulebilir-bir-gelecek-icin-birlikte-hareket-etmeliyiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=110120","title":{"rendered":"TSO Ba\u015fkan\u0131 \u00c7elik:\u201cTar\u0131mda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelecek i\u00e7in birlikte hareket etmeliyiz\u201d"},"content":{"rendered":"

Ba\u015fkan \u00c7elik, \u201cHep birlikte hareket ederek tar\u0131mda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha verimli ve daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelece\u011fi in\u015fa edece\u011fimize inan\u0131yoruz\u201d dedi.
\nMardin Ulusal Tar\u0131msal Mekanizasyon ve Enerji Kongresi\u2019ne ev sahipli\u011fi yapt\u0131. Mardin Artuklu \u00dcniversitesi ile Siirt \u00dcniversitesi\u2019nin koordinasyonunda Mardin Valili\u011fi, GAP B\u00f6lge Kalk\u0131nma \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, TAGEM, Tar\u0131m Makineleri Derne\u011fi, T\u00fcrk Tar\u0131m Alet ve Makineleri \u0130hracat\u00e7\u0131lar\u0131 Birli\u011fi ve Mardin Ticaret ve Sanayi Odas\u0131\u2019n\u0131n deste\u011fiyle d\u00fczenlenen 36. Ulusal Tar\u0131msal Mekanizasyon ve Enerji Kongresi, organize edilen t\u00f6renle ba\u015flad\u0131. 3 g\u00fcn s\u00fcrecek kongrede tar\u0131mda teknoloji kullan\u0131m\u0131, d\u00fcnyadaki g\u00fcncel geli\u015fmeler konular\u0131nda akademik tart\u0131\u015fmalar yap\u0131lacak. Ayr\u0131ca giri\u015fimcilerin Tar\u0131m 4.0. konseptinde haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 yeni nesil teknolojiler ve dijital sistemlerde tan\u0131t\u0131lacak. Eski Tar\u0131m ve Orman Bakan\u0131, TBMM Tar\u0131m, Orman ve K\u00f6yi\u015fleri Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 ve Ak Parti Kahramanmara\u015f Milletvekili Prof. Dr. Vahit Kiri\u015f\u00e7i\u2019nin kat\u0131l\u0131m\u0131yla a\u00e7\u0131lan kongreye Mardin Valisi ve B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan Vekili Tuncay Akkoyun, GAP B\u00f6lge Kalk\u0131nma \u0130daresi Ba\u015fkan\u0131 Dr. Hasan Maral, Mardin Artuklu \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u0130brahim \u00d6zco\u015far, Mardin Ticaret ve Sanayi Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Hatip \u00c7elik ve \u00e7ok say\u0131da akademisyen kat\u0131ld\u0131.
\nKongrenin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan Mardin Ticaret ve Sanayi Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Hatip \u00c7elik, tar\u0131msal \u00fcretim, devam eden zirai altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131, \u00fcreticilerin teknoloji kullan\u0131m\u0131, ticaret ve ihracat konular\u0131nda \u00f6nemli de\u011ferlendirmelerde bulunarak \u015fu ifadeleri kulland\u0131:
\n\u201cBug\u00fcn, tar\u0131m\u0131n kalbi Mezopotamya\u2019da, kentimizin lokomotif sekt\u00f6r\u00fc olan tar\u0131msal \u00fcretimde mekanizasyonun sundu\u011fu f\u0131rsatlar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131 ve bu alanda gelece\u011fe dair beklentilerimizi konu\u015fmak \u00fczere bir araday\u0131z.
\nBildi\u011finiz \u00fczere \u00fclkemiz co\u011frafi \u00f6zellikleri ile d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli tar\u0131m \u00fcreticilerinden biridir. \u0130limiz ise 3.2 milyon dekar tar\u0131m alan\u0131 ile bu\u011fday, m\u0131s\u0131r, k\u0131rm\u0131z\u0131 mercimek ve \u00fcz\u00fcm \u00fcretiminde \u00fclkemizin lider illerinden biridir.
\nNeolitik devrimin ve ilk tar\u0131m\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu topraklarda yakla\u015f\u0131k 2.5 milyon y\u0131ld\u0131r \u00e7ift\u00e7ilerimiz insanl\u0131\u011f\u0131 doyurmak \u00fczere al\u0131n teri d\u00f6k\u00fcyor. Arkeolojik ke\u015fiflerde \u00e7e\u015fitli bitki ve hayvan evcille\u015ftirmelerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerden birisinin de Mardin oldu\u011funu ortaya koyuyor.
\nMardin ge\u00e7mi\u015ften gelen bu kadim zirai \u00fcretim miras\u0131 ile tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerini i\u015fleyebilen ve pazar yaratabilen bir ildir. Mevcut durumda un ve bulgur ve makarna \u00fcretiminde en \u00f6nde gelen il konumunda olup, \u00fcretti\u011fi temel g\u0131da \u00fcr\u00fcnleriyle pandemi ve deprem gibi afetlerde hem \u00fclkemizin hem de kom\u015fu \u00fclkelerin can simidi hem de cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatma konusunda net katma de\u011fer yaratan \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.
\nKURAKLIK
\nK\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak Anadolu ve Mezopotamya ovalar\u0131nda devam eden kurakl\u0131k su y\u00f6netimini her ge\u00e7en y\u0131l daha da stratejik hale getiriyor. Mevcut su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fczde 77\u2019i tar\u0131msal sulamada kullan\u0131yoruz. 2024 y\u0131l\u0131nda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen su oran\u0131m\u0131z 1308 metrek\u00fcp olarak belirlendi. Bu oran\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar 1.000 metrek\u00fcp seviyesinin alt\u0131na inmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.
\nTARIMSAL PLANLAMA
\nBug\u00fcn su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n yok olmas\u0131n\u0131n temel nedeni plans\u0131z ve kontrols\u00fcz tar\u0131md\u0131r. Mardinli \u00e7ift\u00e7ilerimiz daha sulama suyuna kavu\u015fmadan sulu tar\u0131ma ge\u00e7i\u015f yapt\u0131lar. Yer alt\u0131 suyuna g\u00fcvenerek iklime uygun olmayan bir \u00fcretim modelini kentimizde olu\u015fturdular. Yer alt\u0131 su seviyelerimiz hem maliyet hem de su kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez bir seviyeye ilerliyor. \u00c7ift\u00e7ilerimizin kurakl\u0131\u011f\u0131 art\u0131k bir realite olarak kabul etmeli ve yo\u011fun su t\u00fcketen bitkilerin tar\u0131msal \u00fcretimini b\u00f6lgemizde yasaklamaya, \u00fcretimini zorla\u015ft\u0131rmaya devam etmeliyiz.
\nGAP PROJES\u0130 \u2013 MARD\u0130N ETABI
\n\u00c7ift\u00e7ilerin sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in Mardin ovalar\u0131nda planlanan GAP Projesi\u2019ndeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131n bir an \u00f6nce tamamlanmas\u0131 gerekiyor. Atat\u00fcrk Baraj\u0131\u2019ndan gelen su 2015 y\u0131l\u0131nda tamamlanan 220 kilometrelik uzunlu\u011fundaki Ceylanp\u0131nar \u2013 Mardin Kanal\u0131 ile Derik\u2019e kadar ula\u015ft\u0131. Ancak da\u011f\u0131t\u0131m \u015febeke kanallar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131 ne yaz\u0131k ki yava\u015f devam ediyor. \u0130lk etap yat\u0131r\u0131mlarda 960 bin dekarl\u0131k arazinin \u015febeke kanallar\u0131 i\u015fletmeye al\u0131nd\u0131. Ana kanal\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7evresinde 44 kilometre uzunlu\u011fundaki alanda in\u015faat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ediyor. Burada 155 bin dekarl\u0131k alan\u0131n \u015febekeleri sulamaya a\u00e7\u0131ld\u0131. Geriye kalan 146 bin dekarl\u0131k alan\u0131n \u015febekesi I\u015f\u0131klar K\u00f6y\u00fcndeki kamula\u015ft\u0131rma davas\u0131 s\u00fcreci nedeniyle ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. GAP Projesi bitirilirse yakla\u015f\u0131k 2 milyon dekar arazinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc cazibeli su ile bulu\u015facak. \u00d6zellikle da\u011f taraf\u0131ndaki \u00e7ift\u00e7ilerimiz \u00f6nemli avantajlar kazanacak. GAP Projesi\u2019ni yava\u015flatan en \u00f6nemli etken arazi kamula\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. Bu i\u015flerde daha h\u0131zl\u0131 ilerleyebilmek i\u00e7in \u00e7ift\u00e7ilerle pazarl\u0131\u011fa oturacak ve s\u00fcreci h\u0131zland\u0131racak bir komisyona ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u00c7ift\u00e7ilerimizin cazibeli suya kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in onlar\u0131n da ellerini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymal\u0131.
\nILISU \/ TARIMSAL \u00dcRET\u0130MDE – YEN\u0130LENEB\u0130L\u0130R ENERJ\u0130 KULLANIMI
\nTar\u0131msal sulamada kullan\u0131lan y\u00fcksek enerji ihtiyac\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6ntemlerle kar\u015f\u0131lanabilmesi i\u00e7in projelendirdi\u011fimiz Il\u0131su Baraj G\u00f6leti Y\u00fczer GES santralimizin fizibilitesini tamamlad\u0131k. Mardin Il\u0131su Baraj g\u00f6l\u00fc \u00fczerine 50 megavattl\u0131k y\u00fczer g\u00fcne\u015f enerji santrali kurmay\u0131 hedefliyoruz. S\u00f6z konusu Y\u00fczer G\u00fcne\u015f Enerji Santralinin Il\u0131su baraj\u0131n\u0131n rezervuar\u0131nda 540 bin metrekarelik bir alan kaplayacak ve y\u0131ll\u0131k enerji \u00fcretimi 117 bin megavat olaca\u011f\u0131 hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBu kapasiteyi 2 gigavat g\u00fcce kadar \u00e7\u0131karabilecek bir altyap\u0131 burada kurulabilir. Haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z projeyi yat\u0131r\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi ad\u0131na ilgili bakanl\u0131klara sunduk. Lobi faaliyetlerimize devam ediyoruz. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki gibi burada \u00fcretilecek enerjiyi tarlalarda kurulan batarya merkezlerinde depolayarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir enerji sistemi kurabiliriz. Sezonluk \u00fcretim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bu model kentimize de en uygun enerji model olacakt\u0131r.
\nMEYVE BAH\u00c7ELER\u0130NDEK\u0130 \u00dcRET\u0130M ARTI\u015eI
\nG\u00fcneydo\u011fu\u2019da mikro klima etkisine sahip tek il olan Mardin, meyve \u00fcretiminde g\u00f6sterdi\u011fi performansla tar\u0131msal kalk\u0131nman\u0131n yeni merkezlerinden biri haline geliyor. \u0130klim avantaj\u0131, sulama yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitlenen \u00fcretim desenleri sayesinde meyvecilikte \u00fcr\u00fcn bazl\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir portf\u00f6y olu\u015fturuyoruz. Kentteki toplam meyve a\u011fac\u0131 say\u0131m\u0131z da 3.6 milyon adede ula\u015ft\u0131. A\u011fa\u00e7 pop\u00fclasyonumuzun yakla\u015f\u0131k 2 milyonu gen\u00e7 a\u011fa\u00e7lardan olu\u015fuyor. \u00d6zellikle \u00fcz\u00fcm, zeytin, f\u0131st\u0131k ve b\u0131tt\u0131m \u00fcretiminde h\u0131zla rekoltelerimiz artarken kentimizde yeti\u015ftirilen meyve \u00e7e\u015fidi say\u0131s\u0131 toplamda 27\u2019ye ula\u015ft\u0131. Geleneksel olarak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ba\u015far\u0131lar\u0131 modern tar\u0131m teknikleri ile daha k\u00fcresel bir \u00e7\u0131taya \u00e7\u0131kartabiliriz. Bunu sa\u011flamak i\u00e7in kent g\u00fcndeminde yer alan Mezopotamya Meyvecilik Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn bir an \u00f6nce kurulmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

\"\"
\nZEYT\u0130N \u00dcRET\u0130M\u0130 YEN\u0130 MODERN SANAY\u0130 \u0130LE BULU\u015eMALI
\nMardin\u2019de zeytin \u00fcretim alanlar\u0131 da h\u0131zla geni\u015fliyor. Burada s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir sekt\u00f6rel b\u00fcy\u00fcme sa\u011flanabilmesi i\u00e7in yeni modern end\u00fcstriyel tesislere ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu alanda kentimizde mevcut yat\u0131r\u0131m giri\u015fimlerinin hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00d6zellikle Derik il\u00e7emizdeki giri\u015fimleri yak\u0131ndan takip ediyoruz. 2024 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 19.22 geni\u015fleyerek 24 bin 607 dekar olarak kaydedilen Zeytin \u00fcretim alanlar\u0131m\u0131zdaki toplam zeytin a\u011fac\u0131 say\u0131m\u0131z 876 bin 959 adede ula\u015ft\u0131. Meyve veren zeytin a\u011fac\u0131 say\u0131m\u0131z 423 bin 253, meyve vermeyen gen\u00e7 a\u011fa\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131n 453 bin 382 adet oldu. Gen\u00e7 a\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131zdaki art\u0131\u015f sayesinde zeytin \u00fcretim miktar\u0131m\u0131z \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te artarak devam edecek.
\nORTAKLA\u015eMA K\u00dcLT\u00dcR\u00dc VE KOOPERAT\u0130FLE\u015eME
\nMardin\u2019de tar\u0131msal sulama ya\u015fanan sorunlar\u0131n sadece GAP Projesiyle \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131 art\u0131k kabul edilebilir de\u011fil. Su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 en s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ift\u00e7ilerimiz aras\u0131nda ortakl\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kooperatiflerin olu\u015fturulmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Tar\u0131mda art\u0131k bireysel \u00e7\u00f6z\u00fcmler yerine daha \u00e7o\u011fulcu bir yakla\u015f\u0131ma ge\u00e7meliyiz. Zira tar\u0131mda mekanizasyonu ne kadar ortakla\u015ft\u0131r\u0131rsak tasarruf oranlar\u0131n\u0131 da o kadar y\u00fckse\u011fe \u00e7\u0131kartabiliriz. Ba\u015fta sulama i\u015flemlerinde \u00e7ift\u00e7ilerimizi kooperatif \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda bulu\u015fturmal\u0131y\u0131z. Ayr\u0131ca Valili\u011fimiz ve Tar\u0131m \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kontrol\u00fcnde olacak kooperatiflere toplu elektrik al\u0131m\u0131, elektrik \u00fcretimi izni sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Kurulacak kooperatiflere g\u00fcne\u015f enerji santrali kurma noktas\u0131nda TKDK projelerinde yer alma hakk\u0131 tan\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\nMardin; ge\u00e7mi\u015fin miras\u0131n\u0131, bug\u00fcn\u00fcn \u00fcretimini ve yar\u0131n\u0131n vizyonunu bir arada ta\u015f\u0131yan bir tar\u0131m \u015fehridir. Hep birlikte hareket ederek tar\u0131mda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha verimli ve daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelece\u011fi in\u015fa edece\u011fimize inan\u0131yorum.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mardin Haberyolu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mardin TSO Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Hatip \u00c7elik, Mardin\u2019in ge\u00e7mi\u015fin miras\u0131n\u0131, bug\u00fcn\u00fcn \u00fcretimini ve yar\u0131n\u0131n vizyonunu bir arada ta\u015f\u0131yan bir tar\u0131m \u015fehri oldu\u011funu vurgulayarak sekt\u00f6r\u00fcn t\u00fcm bile\u015fenleri aras\u0131nda i\u015fbirliklerinin daha da g\u00fc\u00e7lendirilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":110121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,3,4,9,30],"tags":[],"class_list":["post-110120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-guncel","category-manset","category-mardin","category-ust-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110120"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":110124,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110120\/revisions\/110124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/110121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}