{"id":110046,"date":"2025-09-08T08:21:57","date_gmt":"2025-09-08T08:21:57","guid":{"rendered":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=110046"},"modified":"2025-09-10T06:04:26","modified_gmt":"2025-09-10T06:04:26","slug":"kaldirimlar-isgal-altinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=110046","title":{"rendered":"KALDIRIMLAR \u0130\u015eGAL ALTINDA\u2026"},"content":{"rendered":"<p>Maalesef durum Diyarbak\u0131r\u2019da da b\u00f6yle, Van&#8217;da da\u2026 Kald\u0131r\u0131mlar y\u0131llard\u0131r seyyar sat\u0131c\u0131lar\u0131n tezgah\u0131, esnaf\u0131n mal\u0131, kahvehanenin sandalyesi, lokantan\u0131n masas\u0131yla adata i\u015fgal alt\u0131nda. Yani vatanda\u015f\u0131n en do\u011fal hakk\u0131, ticaretin hoyratl\u0131\u011f\u0131n kurban edilmi\u015f durumda.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n kalbi olan tarihi Sur il\u00e7esinde, yani Da\u011fkap\u0131\u2019dan On G\u00f6zl\u00fc K\u00f6pr\u00fcye kadar uzanan tarihi aks \u00fczerinde kald\u0131r\u0131m i\u015fgali adeta felakete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Turistlerin en yo\u011fun u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bu b\u00f6lgede seyyar sat\u0131c\u0131lar, kald\u0131r\u0131m i\u015fgali yapan esnaflarla birle\u015fince b\u0131rak\u0131n gezmeyi, ad\u0131m atmak bile imkans\u0131z hale geliyor. Binlerce y\u0131ll\u0131k tarihi miras\u0131n g\u00f6lgesinde, insanlar\u0131m\u0131z yola inmek zorunda kal\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>G\u00d6\u00c7 VE SEYYAR SATICILIK GER\u00c7E\u011e\u0130<\/strong><\/p>\n<p>1990&#8217;l\u0131 y\u0131llarda k\u00f6ylerin bo\u015falt\u0131lmas\u0131yla birlikte y\u00fczbinlerce insan Diyarbak\u0131r&#8217;a, Van\u2019a ve b\u00f6lgenin di\u011fer \u015fehirlerine g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131. Yanlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck sermaye getirmediler; \u00e7o\u011fu i\u015fsiz, \u00e7aresizdi. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131 doyurmak i\u00e7in tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu, az bir sermayeyle seyyar sat\u0131c\u0131l\u0131k yapmakt\u0131.<\/p>\n<p>O y\u0131llarda zaten var olan seyyar sat\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 h\u0131zla artt\u0131. Bu insanlar \u00fcretici olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, \u015fehirlerde t\u00fcketiciye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcler. Ge\u00e7im derdi onlar\u0131 kald\u0131r\u0131mlara itti. Bir seyyar sat\u0131c\u0131 y\u0131llar \u00f6nce bana \u015f\u00f6yle demi\u015fti:<\/p>\n<p>\u2018K\u00f6y\u00fcm\u00fcz bo\u015falt\u0131ld\u0131, geldik Diyarbak\u0131r\u2019a. Hi\u00e7bir i\u015f bulamad\u0131k. \u00c7ocuklar a\u00e7t\u0131. Ben de ald\u0131m el arabas\u0131n\u0131, pazardan meyve toplad\u0131m. O g\u00fcn bu g\u00fcnd\u00fcr sokaktay\u0131m. E\u011fer tezgah\u0131 buraya koymazsam, evde tencere kaynamaz.\u2019<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ya\u015fanan i\u015fgalin k\u00f6kleri bir bak\u0131ma burada yat\u0131yor. Yani mesele sadece zab\u0131ta-esnaf \u00e7eki\u015fmesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda derin bir sosyo-ekonomik sorundur.<\/p>\n<p>Sadece Sur de\u011fil, kentin modern y\u00fcz\u00fc olan ve mimarisiyle \u00f6d\u00fcller alan, Time dergisine bile kapak olan Kayap\u0131nar\u2019da da tablo farkl\u0131 de\u011fil. \u00d6zellikle bina altlar\u0131ndaki i\u015fyerleri kald\u0131r\u0131ma ta\u015farak, bisiklet ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yollar\u0131na kadar inmi\u015f durumda. Kayap\u0131nar, Ba\u011flar ve Yeni\u015fehir il\u00e7elerinden gelen \u015fikayetler de benzer: Esnaf mal\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131mlara y\u0131\u011f\u0131yor, vatanda\u015f\u0131n hakk\u0131 yok say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>VAN\u2019DA DURUM DAHA VAH\u0130M<\/strong><\/p>\n<p>Van&#8217;da da manzara \u00e7ok farkl\u0131 de\u011fil. \u0130ranl\u0131lar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ya da i\u015fletti\u011fi bar ve e\u011flence mekanlar\u0131n\u0131n tan\u0131t\u0131m bayraklar\u0131, flamalar\u0131 ve dubalar\u0131 zaten dar olan yollar\u0131 iyice i\u015fgal ediyor. Ara sokaklarda kahvehaneler, lokantalar masa ve sandalyelerini d\u0131\u015far\u0131 ta\u015f\u0131rm\u0131\u015f; kald\u0131r\u0131m de\u011fil, adeta a\u00e7\u0131k hava deposu olmu\u015f. Vatanda\u015f b\u0131rak\u0131n y\u00fcr\u00fcmeyi, nefes alacak yer bulam\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00dcstelik bu i\u015fgaller sadece yayalar\u0131 de\u011fil, ara\u00e7 sahiplerini de ma\u011fdur ediyor. K\u0131sa s\u00fcreli\u011fine i\u015fini halletmek isteyen vatanda\u015f park yeri bulam\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 esnaflar i\u015fi abartarak yere monte ettikleri ekipmanlarla kamuya ait yolu kendi m\u00fclk\u00fcym\u00fc\u015f gibi kapat\u0131yor. Bu, en a\u00e7\u0131k haliyle kamu hakk\u0131 gasp\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Soruyorum: Kahvehanenin bir sandalyesi mi daha de\u011ferli, yoksa bir annenin \u00e7ocu\u011fuyla g\u00fcvenle y\u00fcr\u00fcyebilmesi mi? Lokantan\u0131n bir masas\u0131 m\u0131 daha \u00f6nemli, yoksa \u015fehrin turistten kazand\u0131\u011f\u0131 itibar m\u0131? Y\u0131llard\u0131r s\u00fcren bu i\u015fgale g\u00f6z yuman herkes, bu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 kendisine vermek zorundad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00d6Z\u00dcM ELBETTE VAR<\/strong><\/p>\n<p><strong>-Kald\u0131r\u0131m\u0131 i\u015fgal edenlere cayd\u0131r\u0131c\u0131 para cezalar\u0131 getirilmeli.<\/strong><\/p>\n<p><strong>-Belediyeler denetimleri g\u00f6stermelik de\u011fil, kal\u0131c\u0131 ve d\u00fczenli hale getirmeli.<\/strong><\/p>\n<p><strong>-Esnafa alternatif te\u015fhir alanlar\u0131 olu\u015fturulmal\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>-G\u00f6\u00e7le birlikte seyyar sat\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi unutulmamal\u0131; bu insanlar i\u00e7in d\u00fczenli sat\u0131\u015f alanlar\u0131 kurulmal\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>-Her il\u00e7ede \u2018seyyar pazaryeri\u2019 ya da \u2018k\u00fc\u00e7\u00fck esnaf alanlar\u0131\u2019 olu\u015fturulmal\u0131; kald\u0131r\u0131mlar de\u011fil, bu alanlar kullan\u0131lmal\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>-Seyyar sat\u0131c\u0131lar\u0131n kooperatifle\u015fmesi te\u015fvik edilmeli, b\u00f6ylece hem d\u00fczen sa\u011flan\u0131r hem de ailelerin ekme\u011fi kesilmez.<\/strong><\/p>\n<p><strong>-Belediyeler sosyal belediyecilik anlay\u0131\u015f\u0131yla hem kald\u0131r\u0131mlar\u0131 yayaya b\u0131rakmal\u0131, hem de bu kesimi ekonomik d\u00fczenin i\u00e7ine katmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Unutulmamal\u0131 ki, kald\u0131r\u0131m sadece ta\u015f de\u011fildir; bir annenin g\u00fcveni, bir \u00e7ocu\u011fun gelece\u011fi, bir \u015fehrin namusudur. Diyarbak\u0131r\u2019da da Van\u2019da da bu namus y\u0131llard\u0131r ayaklar alt\u0131nda. Art\u0131k \u2018g\u00f6rmezden gelme\u2019 l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yok. Belediyeler g\u00f6revini yapacak, esnaf kurallara uyacak, vatanda\u015f hakk\u0131n\u0131 arayacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc kald\u0131r\u0131mlar, esnaf\u0131n de\u011fil, milletindir.<\/p>\n<p><strong>Sevgiyle kal\u0131n.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir \u015fehirde kald\u0131r\u0131m\u0131n kaderi, asl\u0131nda o \u015fehrin insan\u0131na verdi\u011fi de\u011feri g\u00f6sterir. E\u011fer kad\u0131nlar \u00e7ocuklar\u0131yla yolda y\u00fcr\u00fcrken yolun ortas\u0131na inmek zorunda kal\u0131yorsa, ya\u015fl\u0131 bir amca bastonuyla kahvehanenin sandalyesinden s\u0131yr\u0131l\u0131p ge\u00e7emiyorsa, engelli bir vatanda\u015f tekerlekli sandalyesiyle i\u015fportan\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u00e7aresiz kal\u0131yorsa\u2026 \u0130\u015fte o \u015fehir, kendi halk\u0131na ihanet ediyor demektir.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":110095,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-110046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110046"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":110048,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110046\/revisions\/110048"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/110095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}