{"id":105252,"date":"2025-01-28T04:02:28","date_gmt":"2025-01-28T04:02:28","guid":{"rendered":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=105252"},"modified":"2025-01-28T04:02:28","modified_gmt":"2025-01-28T04:02:28","slug":"diktatorler-ve-iskencehaneleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/?p=105252","title":{"rendered":"D\u0130KTAT\u00d6RLER VE \u0130\u015eKENCEHANELER\u0130\u2026"},"content":{"rendered":"<p>Ad\u0131 s\u00f6zde cezaevi olan bu i\u015fkencehanelerde muhalifler ve demokratik bir rejim isteyenler, akla hayale gelmeyecek y\u00f6ntemlerle insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 i\u015fkencelere maruz kald\u0131, binlercesi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<br \/>\nDiktat\u00f6rler elbette-ki \u00f6yle bir g\u00fcnde iktidara gelip, diktat\u00f6rl\u00fckle y\u00f6netilen bir \u00fclke kurmuyor. Bu uzun bir s\u00fcre\u00e7 istiyor. Bir diktat\u00f6r \u00f6nce devletin i\u00e7inde \u00f6nemli bir konuma geliyor. Sonra kendisini destekleyecek istihbarat \u00f6rg\u00fctleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile o \u00fclkelerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde ilerlemeye ba\u015fl\u0131yor. \u0130\u00e7erde demokrasinin verdi\u011fi nimetleri en iyi \u015fekilde kullanarak, ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ka\u015f\u0131yor, halk aras\u0131nda kutupla\u015fmay\u0131 derinle\u015ftirerek kay\u0131ts\u0131z-\u015farts\u0131z kendisine ba\u011fl\u0131 kemik bir taban olu\u015fturuyor.<br \/>\nSonra ne mi oluyor?<br \/>\nSaddam H\u00fcseyin&#8217;in Irak\u2019\u0131,<br \/>\nBe\u015f\u015far Esad\u2019\u0131n Suriye\u2019si olu\u015fuyor.<br \/>\nT\u00fcm Otoriteryen, Totaliter, Monar\u015fi, Oligar\u015fi, Teknokrasi, Teokrasi, Diktat\u00f6rl\u00fck rejimler incelendi\u011finde bunu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Biz yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zda olmas\u0131 ve g\u00f6\u00e7lerle direk bizi ilgilendirmesi nedeniyle bu iki diktat\u00f6re bakal\u0131m.<br \/>\nFakat \u015funu unutmayal\u0131m; her ne olursa olsun hi\u00e7bir bask\u0131c\u0131 rejim ilelebet ayakta kalm\u0131yor, y\u0131k\u0131l\u0131yor. Ya halk\u0131 taraf\u0131ndan, ya da o g\u00fcn kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in onu destekleyen devlet ve istihbarat \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan. Ha bazen de y\u0131k\u0131lan\u0131n yerine daha bask\u0131c\u0131 bir rejim de gelebiliyor.<br \/>\n\u015eimdi Saddam H\u00fcseyin ve onun yaratt\u0131\u011f\u0131 Irak\u2019a ve bug\u00fcnk\u00fc Irak&#8217;a k\u0131saca bir bakal\u0131m. Saddam H\u00fcseyin; ilk etapta akrabalar\u0131n\u0131 kullanarak asker oldu. Sonra \u00fclkedeki Arap Milliyet\u00e7ili\u011fi ve Arap Sosyalizminin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olarak tan\u0131mlanan Baas\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 benimseyerek istihbarat \u00f6rg\u00fctleriyle de kurdu\u011fu ba\u011flarla k\u0131sa s\u00fcrede Baas Partisinin liderli\u011fine y\u00fckseldi. Daha sonra \u00fclkedeki demokratik kanallar\u0131 kendi \u00e7\u0131kar\u0131 do\u011frultusunda kullanarak yava\u015f-yava\u015f, ilmek-ilmek diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc in\u015fa etmeye ba\u015flad\u0131. Diktat\u00f6r bir rejim olu\u015fturduktan sonra kendi kulland\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm demokratik kanallar\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131 gibi muhalifleri sindirmek i\u00e7in cezaevlerini birer i\u015fkence merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nSaddam H\u00fcseyin bu noktadan sonra aynaya bakt\u0131\u011f\u0131nda kendisini d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc lideri sand\u0131. \u0130\u00e7eride bask\u0131lar\u0131, d\u0131\u015far\u0131da ise yay\u0131lmac\u0131 bir politika izledi.<br \/>\n-1979 y\u0131l\u0131nda Humeyni&#8217;nin iktidara geli\u015fiyle birlikte, \u0130ran\u2019\u0131n \u015eiileri k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederek, bir y\u0131l sonra \u0130ran&#8217;a sald\u0131rd\u0131. 8 y\u0131l s\u00fcren ve de binlerce ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan sava\u015f ba\u015flatt\u0131.<br \/>\n-Halep\u00e7e&#8217;de K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullanma emrini vererek, 5 binden fazla ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne, binlerce ki\u015finin yaralanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<br \/>\n-1990 y\u0131l\u0131nda da kom\u015fusu Kuveyt\u2019i i\u015fgal etti. 1991 y\u0131l\u0131nda Kuveyt\u2019ten \u00e7\u0131kar\u0131lan Saddam, birinci ve ikinci k\u00f6rfez sava\u015f\u0131 sonras\u0131 bir la\u011f\u0131m \u00e7ukurunda yakalanarak, katletti\u011fi insanlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 taraf\u0131ndan yarg\u0131lanarak idam edildi.<br \/>\nSonu\u00e7; par\u00e7alanm\u0131\u015f bir Irak\u2026<br \/>\nBug\u00fcn m\u00fclteci konumuna d\u00fc\u015fen Be\u015f\u015far Esad ise, 2000 y\u0131l\u0131nda \u00f6len babas\u0131 Haf\u0131z Esad\u2019dan devrald\u0131\u011f\u0131 Baas\u00e7\u0131 diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devam ettirmekte \u0131srarc\u0131 oldu. Oysa kendisi e\u011fitiminin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Avrupa\u2019da alm\u0131\u015f, Avrupa&#8217;daki demokrasinin nimetlerinden yararlanm\u0131\u015f ve Avrupal\u0131 bir kad\u0131n ile evlenmi\u015fti. Buna ra\u011fmen Avrupa\u2019daki demokrasiyi kendi halk\u0131ndan esirgemi\u015f, babas\u0131 gibi bask\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Be\u015f\u015far Esad Suriye&#8217;de ne mi yapt\u0131?<br \/>\n-\u00dclkedeki mezhepsel gerilimleri istismar etmeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Yo\u011fun sans\u00fcr, yarg\u0131s\u0131z infazlar, zorla kaybetmeler, etnik az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve Baas\u00e7\u0131 gizli polisin kitleleri kapsaml\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tutmas\u0131, onun d\u00f6neminde en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131kt\u0131.<br \/>\n-2013 y\u0131l\u0131nda Guta&#8217;da bin 700\u2019den fazla ki\u015finin katledilmesine neden olan kimyasal sald\u0131r\u0131n\u0131n emrini verdi.<br \/>\n-Uluslararas\u0131 g\u00f6zlemciler, 2011\u2019de ba\u015flayan ve halen sonlanmayan i\u00e7 sava\u015fta 500 bin ile 1 milyon aras\u0131 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sorumlu tutuldu.<br \/>\nBe\u015f\u015far Esad, belki Saddam H\u00fcseyin gibi bir la\u011f\u0131m \u00e7ukurunda yakalanmad\u0131. Ama onu kabul eden, yine onun gibi bir diktat\u00f6r olan Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Vladimirovi\u00e7 Putin oldu.<br \/>\nSonu\u00e7; par\u00e7alanm\u0131\u015f bir Suriye.<br \/>\nPeki, bu iki diktat\u00f6r\u00fcn ortak \u00f6zelli\u011fi ne derseniz, bunun cevab\u0131n\u0131 da Irak\u2019ta daha \u00f6nce i\u015fkence yapanlara, i\u015fkence yap\u0131lan ve en me\u015fhuru olan Ebu Gureyb ile Suriye\u2019deki\u00a0 Sednaya Cezaevi\u2019ni g\u00f6sterebiliriz. Her iki i\u015fkencehaneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen cezaevinde ortaya \u00e7\u0131kan manzara insanl\u0131k tarihine birer kara leke olarak ge\u00e7ti.<br \/>\nBu tablo sadece bu iki diktat\u00f6r i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fil. D\u00fcnyan\u0131n her co\u011frafyas\u0131ndaki diktat\u00f6rler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Kurduklar\u0131 i\u015fkencehanelerin kendilerini kurtaraca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yorlarsa aldan\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonlar\u0131 Saddam H\u00fcseyin ve Be\u015f\u015far\u00a0Esad&#8217;dan farkl\u0131 olmayacakt\u0131r.<br \/>\nBu arada hem 1993 y\u0131l\u0131nda katledilen meslekta\u015f\u0131m U\u011fur Mumcu&#8217;yu, hem de 2001 y\u0131l\u0131nda katledilen merhum Diyarbak\u0131r Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc Ali Gaffar Okkan&#8217;\u0131 sayg\u0131yla an\u0131yorum.<br \/>\nDiyarbak\u0131r halk\u0131 Ali Gaffar Okkan\u2019\u0131, kendisinden\u00a0biri olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u00e7ocuklar\u0131na onun ad\u0131n\u0131 vermi\u015f ve tarihinin en kalabal\u0131k cenaze t\u00f6reni ile u\u011furlayarak, suikasti bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Yaz\u0131m\u0131 Okkan&#8217;\u0131n, Diyarbak\u0131rl\u0131lar\u0131n dilinden d\u00fc\u015f\u00fcrmedi\u011fi \u015fu s\u00f6zleriyle noktalayal\u0131m:<br \/>\n\u2018Sap\u0131na kadar Diyarbak\u0131rl\u0131y\u0131m.\u2019<br \/>\n\u2018Diyarbak\u0131r halk\u0131na zulmedeni yakar\u0131m\u2019<br \/>\nSevgiyle kal\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Be\u015f\u015far Esad\u2019\u0131n ka\u00e7\u0131\u015f\u0131yla birlikte diktat\u00f6r rejimler ve onlar\u0131n i\u015fkence merkezleri yeniden g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-105252","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105252"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105253,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105252\/revisions\/105253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mardinhaberyolu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}